اهمیت سرمایه اجتماعی

از دوران گذشته توجه به سازمانها به عنوان بازیگران اجتماعی و نیز دقت صاحبنظران به نیازها و مسایل اجتماعی مرتبط با سازمان، زمینه مساعدی را برای گسترش مفهوم سرمایه اجتماعی در حیطه سازمان ایجاد نموده است.

سرمایه اجتماعی از یک منظر، پدیده ای مدیریتی است و برای آن ویژگی های گوناگونی تعریف شد ، که شامل اعتماد( هنجارها) ارزشها و رفتارهای مشترک، ارتباطات، همکاری، تعهد متقابل، شناخت متقابل و شبکه ها می باشد ( ویلانوا و جوسا ،2003: ص30).

سازمانهایی که دارای سطوح بالاتر سرمایه اجتماعی هستند، احتمال دارد تا نسبت به رقیبانشان که دارای سرمایه اجتماعی کم تری هستند موفق تر باشند( نهاپیتو کوشال؛ 1998: ص250).

از سوی دیگر، بین سرمایه اجتماعی و تعهد کارکنان، انعطاف پذیری سازمان، مدیریت مناسب کنش جمعی و ایجاد سطوح بالایی از سرمایه مفهومی، رابطه مثبت و معنی داری برقرار است. بنابراین سرمایه اجتماعی می تواند عملکرد سازمانی را ارتقا دهد(بولیو و دیگران؛2002: ص507).

سرمایه اجتماعی سازمانی ، یک دارایی است که هم برای سازمان ( از طریق ایجاد ارزش برای ذینفعان) و هم برای اعضای سازمان ( از طریق ارتقای مهارت کارکنان) مفید و سودمند است( لینا و ون برن؛1999:ص538).

سرمایه اجتماعی برموفقیت کارکنان در مسیر پیشرفت شغلی خود تاثیر می گذارد. سرمایه اجتماعی تسهیل کننده تبادل منابع بین واحدی، نوآوری محصولات و تقویت کننده یادگیری بین سازمانی است ، همچنین سرمایه اجتماعی امکان تبادل و ترکیب سرمایه فکری و نیز اثر بخشی تیم های بین واحدی را افزایش می دهد و در نهایت سرمایه اجتماعی روابط با تامین کنندگان و شبکه های تولید منطقه ای را تقویت می کند(مشبکی،قلیچ لی؛1386:ص239).

سرمایه اجتماعی اهمیت اساسی شبکه های قوی ، روابط مبتنی بر اعتماد و همکاری را در اجتماعات آشکار می سازد (جاکابز؛1965،ص78). پوتنام معتقد است ویژگی های یک سازمان اجتماعی عبارتند از شبکه ها، هنجارها و اعتماد اجتماعی که همکاران و هماهنگی را برای منافع متقابل تسهیل می کنند(پوتنام؛1995:ص70).

از دیدگاه سازمانی، گوشال و ناهاپیت سرمایه اجتماعی را به عنوان جمع منابع بالفعل و بالقوه موجود در درون، قابل دسترس از طریق و ناشی شده از شبکه روابط یک فرد یا یک واحد اجتماعی تعریف می کنند (ناهابیت،1996:ص243). از دیدگاه آنها سرمایه اجتماعی یکی از قابلیتها و دارایی های بسیار مهم سازمانی است که می تواند به سازمانها در خلق و تسهیم دانش کمک بسیار کند و برای آنها در مقایسه با سازمانهای دیگر “مزیت سازمانی  پایدار” ایجاد کند.(مشبکی و قلیچ لی،1386: 239)

کاهن و پروساک مطرح می کنند که سرمایه اجتماعی شامل موجودی تعاملات فعال در میان افراد است . یعنی اعتماد، درک متقابل،رفتارها و ارزشهای مشترک که اعضای شبکه های انسانی و گروهها شده و امکان فعالیتهای همکارانه را ممکن می سازد در سازمان ایجاد می کند.(بروساک،995)

در نهایت طبق تحقیقات به عمل آمده سرمایه اجتماعی می تواند:

  • بر موفقیت حرفه ای تاثیر بگذارد.
  • به فرایند جست جوی شغلی کارکنان کمک نموده و پورتفلیوی بهتری از کارکنان برای سازمان ایجاد نمایند.
  • مبادله منابع بین واحدها را تسهیل نماید.
  • نوآوری در ایجاد سرمایه فکری و کارایی تیم های چند منظوره را تحریک نماید.
  • گردش شغلی کارکنان را کاهش دهد.
  • ارتباط با عرضه کنندگان ، شبکه منطقه ای تولید و یادگیری بین سازمانی را تقویت نمایند(قلی پور، مدهوشی و جعفریان ،1387:ص115).

 

دسته بندی : علمی