دانلود پایان نامه

کل ارجاعات مقاله استنادکننده

مقاله برتر: در این پژوهش، به مقاله‌ای اطلاق می‌شود که در یکی از شاخص‌های مورد بررسی، ارزشی بیشتر از میانگین را در جامعه مقالات شیمی مورد بررسی بدست آورده باشد.

3-7. ابزار تجزیه و تحلیل داده ها

برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از برنامه اکسل و “بسته آماری علوم اجتماعی ” استفاده گردید.

3-8. روش تجزیه وتحلیل داده‌ها

به هریک از پرسش‌های پژوهش با بهره گرفتن از روش‌ها و آزمون‌های زیر پاسخ داده شد.
پرسش 1: ضریب همبستگی اسپیرمن
پرسش 2: فراوانی و درصد
پرسش های 3 ، 5 و 6: ضریب همبستگی اسپیرمن
پرسش4 : فراوانی و درصد
پرسش7: رتبه بندی مقالات برتر بر اساس میانگین مقادیر محاسبه شده برای هر شاخص
پرسش های فرعی 2،1 و 3: ضریب همبستگی اسپیرمن

3-8-1 . روش محاسبه شاخص‌ها
به منظور تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری شده ، مقادیر هر یک از شاخص‌ها محاسبه گردید. روش محاسبه هر شاخص در ادامه می‌آید.

3-8-1-1. شاخص بسامد متنی استناد
با بهره گرفتن از تحلیل بافتار، متغیر‌ بسامد متنی استناد محاسبه گردید. برای بدست‌ آوردن بسامد‌ متنی استناد چاره‌ای جز شمارش دستی تمام استنادهای متنی مقالات استناد‌کننده نبود. استفاده از نرم افزارهایی مانند Abby fine reader یا Infix PDF که با هدف تشخیص نوری نویسه و استخراج آمار واژه‌ها طراحی شده اند، ممکن نبود. زیرا به دلیل تنوع زیاد نگارش استنادهای متنی در مقالات مجلات مورد بررسی، این نرم افزارها نمی‌توانند استنادهایی که با خط فاصله بدنبال هم آمده‌‌اند را جستجو کنند. از ایرادهای دیگر این نرم افزارها که پژوهش حاضر را با محدودیت‌ روبرو کرد این بود که سبک برخی از مجلات مورد بررسی، بگونه‌ای بود که ارجاع‌های چند‌بخشی داشتند. به این معنا که برای مثال در فیلد NR تعداد ارجاع مقاله 100 ذکر شده اما در فهرست منابع مقاله تنها 10 ارجاع وجود داشت که هر کدام از آنها شامل 10 ارجاع فرعی بودند. در این مورد، تعداد استنادهای ذکر شده در فیلد NR ملاک قرار گرفت.

3-8-1-2. شاخص سهم استناد متنی
در این پژوهش به منظور محاسبه سهم‌ ا‌ستناد متنی مقالات ایرانی، ابتدا لازم بود پتانسیل ارجاع متنی مقالات بدست آید. پتانسیل ارجاع متنی از تقسیم فراوانی کل ارجاعات متنی مقاله استنادکننده بر کل ارجاعات مقاله استنادکننده که در فهرست منابع پدیدار می‌شود، بدست می‌آید و نشان می‌دهد مقالات بطور متوسط چند بار در متن مورد استناد قرار گرفته‌اند. سپس فراوانی استناد متنی به مقالات ایرانی را بر پتانسیل استنادی مقاله استنادکننده تقسیم نموده و سهم‌ هر مقاله ایرانی از پتانسیل متنی محاسبه گردید.

3-8-1-3. شاخص جایگاه استنادی
برای دستیابی به شاخص جایگاه استنادی مقالات ایرانی، می‌بایست ساختار همه مجلات استنادکننده دقیقا از جایگاه‌هایی برخوردار باشند که در پژوهش حاضر مد نظر بوده و بتوان آنها را بطور دقیق ارزش‌گذاری و با یکدیگر مقایسه نمود. از این رو، ساختار مجلات استناد‌کننده به لحاظ جایگاه‌های آنها بررسی شد. نتایج نشان داد که از مجموع 176مجله استناد‌کننده به مقالات ایرانی که در صدک اول مجلات استناد کننده قرار داشتند، 148 مجله جایگاه‌های مورد نظر پژوهش حاضر که شامل بخش‌های مقدمه، مواد و روش آزمایش و بحث، نتایج و یافته‌ها است را به تفکیک دارند و متن کامل آنها از پایگاه های مختلف و وب در دسترس محقق بوده است. لذا این گروه از مجلات مورد بررسی قرار گرفتند و 28 مجله ( برابر با 12درصد) از مجلات نیز جایگاه‌های مورد نظر این پژوهش را دارا نبودند، به همین دلیل این گروه از مجلات در بررسی پرسش مربوط به شاخص جایگاه استنادی لحاظ نشدند. فهرست مجلات استناد کننده به مقالات ایرانی در پیوست (1) آمده است.

3-8-1-3-1. ارزش‌گذاری مقالات بر اساس شاخص جایگاه استنادی
به این دلیل که در این پژوهش، مقالات حوزه شیمی مورد بررسی قرار گرفته است، در بیشتر مقالات، بخش materials& method وجود نداشت و به جای آن بخش experimental به بررسی روش تحقیق و مواد بکار رفته پرداخته است. لذا در این پژوهش مقالات بخش‌های‌materials& method‌ در بخش experimental ادغام شده و به نام بخش ” مواد و روش های آزمایش ” نام‌گذاری شده و ارزش‌گذاری گردیدند.
نکته قابل ذکر دیگر این است که مارسیس (1998) ارزش‌گذاری جایگاه‌های مقالات استنادکننده در بخش‌هایResult و Discussion را بصورت جداگانه آورده است. اما در بررسی ساختار مجلات استناد‌کننده پژوهش کنونی، آشکار شد که در بیشتر این مجلات، این دو بخش به هم آمیخته‌اند و ارزش‌گذاری جدا‌گانه آنها امکان پذیر نیست. بنابراین، در این تحقیق، استنادهای این دو بخش با هم یکی شده و به نام بخش “بحث ، نتایج و یافته ها ” نامگذاری شد.
همچنین، در هنگام ارزش‌گذاری جایگاه‌های استناد دو رویکرد مورد بررسی قرار گرفت. رویکرد اول این است که به این دلیل که بخش‌های result(30 درصد) وdiscussion (25 درصد)، ارزش‌های متفاوتی دارند می‌توانیم با جمع این دو ارزش به استنادهای قرار گرفته در بخش result&discussion ارزش جایگاهی (‌‌55 درصد) اختصاص دهیم، بدین ترتیب جایگاه استناد برای یک مقاله واحد فرضی، به 100 می‌رسد. با این حال این روش باعث ارزش‌دهی بیش از اندازه به این دو بخش، به ویژه در مورد مقالات تک استنادی می‌شود. بدین ترتیب که یک مقاله تک استنادی چنان چه در یک مجله که سبک تفکیک دو بخش بحث و یافته ها را دارا می‌باشد، مورد استناد قرار گیرد، تنها 25 درصد یا 30 درصد ارزش را دریافت می‌کند ( بسته به اینکه در بخش یافته ها یا بحث مورد استناد واقع شده باشد). حال آنکه این مقاله، در مجله‌ای که این دو بخش را به هم آمیخته‌اند، به ازای همین یک استناد می‌توانست ارزش 55 درصد را دریافت کند. به منظور کاهش تاثیر این خطا رویکرد دیگری مورد استفاده قرار گرفت. به این صورت که میانگین ارزش این دو جایگاه برای استنادهای بخشResult &Discussion محاسبه شد. در نتیجه، ارزش جایگاه‌های استناد به شکل زیر می‌باشد:
بخش های مقدماتی، ارزش 15 درصد ، بخش موادو روش‌های آزمایش‌، ارزش 30 درصد ، بخش بحث، نتایج و یافته‌ها، ارزش 5/27 درصد . بدیهی است در این صورت، ارزش جایگاه استنادی یک مقاله متوسط ارزش 100 درصد نخواهد داشت بلکه به 5/72 درصد تقلیل خواهد یافت. رویکرد اول به جهت به‌کارگیری مقادیر دقیق مورد استفاده مارسیک ارجحیت دارد، در مقابل، رویکرد دوم به لحاظ نتایجی که به دست می‌دهد، دقیق‌تر است.

3-8-1-4. ضریب تاثیر مجلات استنادکننده
برای تعیین ضریب تاثیر مجلات استنادکننده به مقالات ایران از گزارش استنادی مجلات 2010 میلادی که از پایگاه‌های موسسه تامسون رویترز است استفاده گردید.

3-8-1-5. کنترل متغیر خوداستنادی در نتایج پژوهش
از آنجا که خوداستنادی می‌تواند استنادها را بطور ساختگی افزایش دهد و با توجه به بالا بودن میزان خوداستنادی در نویسندگان و مقالات ایرانی (گلنزل،2004؛ قانع،2012؛ مهراد و گل تاجی،1389) شاخص‌های ارزش‌گذاری مقالات ایرانی قبل و بعد از حذف خود استنادی مورد تحلیل قرار خواهد گرفت تا نقش این عامل مداخله‌گر بر اعتبار استنادها کنترل گردد.

فصل چهارم

یافته ها

4-1. مقدمه

در این فصل، یافته های حاصل از پژوهش مورد بررسی قرار گرفته و نتایح آزمون‌های آماری به ترتیب پرسش‌های پژوهش به تفصیل ارائه می‌شوند. در ابتدای این فصل نمایی کلی از آمار توصیفی متغیر‌های حاصل از پژوهش ارائه می‌شود.

4-2. یافته های توصیفی

همانطور که درجدول 4-1 خلاصه شده است نمونه پژوهش که شامل 517 مقاله ایرانی حوزه شیمی است، 963 استناد دریافت کرده‌اند. پر استناد‌ترین مقاله، 25 بار مورد استناد واقع شده است. این مقاله درحوزه فوتو‌کاتالیست‌های نانو به قلم اخوان منتشر شده است. بطور متوسط به هر مقاله ایرانی 87/1 استناد داده شده است.

جدول 4- 1. وضعیت استناد به مقالات ایرانی به لحاظ شاخص‌های استنادی
متغیر فراوانی بیشینه کمینه میانگین
استناد 963 25 1 87/1
بسامد متنی استناد 1434 34 1 78/2
سهم متنی استناد —- 84/9 17/0 1/1
جایگاه استناد —- 72/6 15/0 36/0
ضریب تاثیرمجلات استنادکننده —- 197/40 561/0 52/6
خود استنادی 213 10 1 35/2

بررسی بسامد متنی استناد این مقالات نشان داد که 628 مقاله استناد کننده مورد بررسی، 1434 استناد متنی به مقالات ایرانی داده‌اند. بیشترین استنادمتنی 34 بار است که به مقاله ای درحوزه شیمی تجزیه از عبدالمحمدزاده اختصاص دارد. این مقاله در سال 2010 میلادی جزء 25 مقاله پر استناد دنیا شناخته شده است (خبرگزاری ایسنا، آبان 1389) . میانگین استناد متنی به مقالات ایرانی نیز 78/2 می‌باشد.
محاسبه سهم استناد متنی برای کلیه مقالات ایرانی آشکار ساخت که بیشینه سهم استناد متنی 84/9 و متعلق به مقاله لیدا هاشمی در حوزه مواد نانو است و کمینه سهم استنادی 17/0 می‌باشد که به مقاله دلاوریان در حوزه داروهای روانپزشکی اختصاص دارد. میانگین سهم استنادی نیز1/1 می‌باشد.
در گام بعد، استنادهای متنی به لحاظ جایگاه آنها در مقالات استناد کننده ارزش‌گذاری شدند. از 176 مجله استنادکننده به مقالات ایرانی، 148 مجله دارای جایگاه‌های مورد نظر این پژوهش بودند. 381 مقاله در این مجلات مورد استناد قرار گرفته‌اند که در بررسی ارزش جایگاه‌های استنادی لحاظ شدند.
نتایج نشان داد که مقاله‌ای از اخوان، عبدالاحد، اسفندیار و محتشمی در حوزه عملکردهای نانو، بیشترین ارزش جایگاه استنادی یعنی 725/6 را به خود اختصاص داده است. کمترین ارزش جایگاه استناد 15/0 می‌باشد. 153 مقاله که تنها یک استناد در بخش مقدماتی مقاله استنادکننده دریافت کرده‌اند، این ارزش جایگاهی را بدست آورده‌اند. میانگین ارزش جایگاه استناد مقاله‌های ایرانی‌ مورد بررسی 36/0 می‌باشد.
بررسی مجلات استنادکننده به مقالات ایرانی نشان‌ داد که در مجموع 176 مجله به مقالات ایرانی استناد‌ کرده‌اند. بررسی ضریب تاثیر این مجلات بر اساس گزارش استنادی مجلات که از پایگاه‌های معتبر تعیین ضریب تاثیر مجلات و وابسته به موسسه تامسون رویترز است انجام گرفت. بر اساس داده های سال 2010 میلادی این پایگاه، بیشترین ضریب تاثیر مجلات استنادکننده در این پژوهش 197/40 می‌باشد که به مجله Chemical Reviews داده شده و کمترین ضریب تاثیر 561/0 می‌‌باشد که به مجله Asian Journal of Chemistry تعلق دارد. میانگین ضریب تاثیر مجلات استنادکننده نیز 52/6 می‌باشد.
با توجه به اهمیت متغیر خود استنادی و اشتهار مقالات ایرانی به بالا بودن نرخ خود استنادی در آنها، این متغیر در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از 517 مقاله ایرانی مورد بررسی، 70 مقاله برابر با حدود 14 درصد از کل مقالات دارای خود استنادی هستند. تعداد کل خود استنادی در این مقالات 213بار برابر با حدود 22 درصد از کل استنادها می‌باشد. مقاله GrapheneNanomesh by ZnoNanorod Photocatalysts از اخوان که دارای 10 خوداستنادی است بیشترین میزان خود‌استنادی در میان مقالات را داراست. وی همچنین با 38 مورد خود استنادی، بیشترین خود استنادی را در سطح نویسندگان مورد بررسی داشته است. آیت‌اللهی، درباری، حسینی، کیوانلو، خرمی، نجفی، نجف پور، نعمت اللهی، رئوف، سیدجعفری و شریفی با یک خود استنادی، کمترین میزان خود استنادی را در میان نویسندگان خود استناد از آن خود نموده‌اند. میانگین خوداستنادی در مقالات مورد بررسی نیز 35/2 می‌باشد.
با توجه به بالا بودن نسبی درصد خود استنادی در مقالات ایرانی، متغیرهای بسامد متنی استناد ، سهم استناد متنی و ارزش جایگاه استناد در دو مرحله قبل و بعد از حذف خود استنادی مورد تحلیل قرار گرفته و نتایج این دو مرحله در بخش مربوط به تحلیل نتایج هر متغیر به تفکیک مورد مقایسه قرار خواهد گرفت.
شایان ذکر است اهداف و پرسش‌های این پژوهش همگی در سطح مقاله تعریف شده‌اند. از این رو، تحلیل‌های هر پرسش در سطح مقاله صورت گرفته است. با این حال، برای بالا بردن دقت نتایج، تمام تحلیل‌ها در سطح نویسنده نیز انجام پذیرفت. نتایج این تحلیل‌ها با نتایج تحلیل در سطح مقاله بسیار مشابه بود. نتایج تحلیل در سطح نویسنده در پیوست 2 قرار داده شده‌اند.

4-3. بررسی رابطه‌ی میان فراوانی استناد و بسامد متنی استناد

برای بررسی نرمال بودن داده‌ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف استفاده گردید. نتایج نشان داد داده‌ها نرمال نیستند. با توجه به نرمال نبودن داده‌ها، به منظور تعیین معناداری رابطه میان دو متغیر فراوانی استناد و بسامد متنی استناد به مقالات ایرانی، از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده گردید. نتایج در جدول 4-2 نشان می‌دهد که در سطح 0001/0 رابطه‌ی مستقیم و معناداری بین فراوانی استناد و بسامد متنی استناد برقرار است (85/0 r=). مقدار ضریب همبستگی حاکی از وجود رابطه‌ای قوی میان استناد و بسامد متنی استناد است. بر این اساس، با بالا رفتن فراوانی استناد، بسامد متنی استناد نیز افزایش می‌یابد.

جدول 4-2. نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن میان فراوانی استناد و بسامد متنی استناد
بسامد متنی استناد
متغیر قبل از حذف خوداستنادی بعد از حذف خود استنادی
استناد درصد همبستگی *85/0 07/0
معناداری 0001/0 P≤ ns
تعداد 517 447
*رابطه در سطح 01/0 معنی دار است.

با توجه به وجود رابطه معنادار و قوی میان دو متغیر استناد و بسامد متنی استناد، به منظور پیش‌بینی بسامد متنی استناد بر اساس استناد، با بهره گرفتن از آزمون رگرسیون، ضریب تعیین محاسبه گردید. نتایج نشان داد (72/0R2=) که 72 درصد از تغییرات متغیر بسامد متنی استناد را می توان تحت تاثیر متغیر استناد دانست و 28 درصد از تغییرات متغیر بسامد متنی استناد به عوامل دیگری مربوط است. بر اساس ضریب تعیین بدست آمده می‌توان 72 درصد از بسامد متنی استناد را بر حسب فراوانی استناد پیش‌بینی نمود.
در ادامه تحلیل، به منظور بررسی نقش خود استنادی در شاخص بسامد متنی استناد، خود استنادی‌ها را از شمار داده‌ها خارج نموده و میزان بسامد متنی استناد و رابطه آن با فراوانی استناد مجددا مورد آزمون قرار گرفت. همانطور که در جدول 4-2 مشاهده می‌شود پس از حذف خود استنادی‌ها، مقدار همبستگی به 07/0 کاهش یافته و معنا‌دار بودن رابطه نیز از بین رفته است (07/0r=). در حالی‌‌‌‌که قبل از حذف خود‌استنادی‌ها مقدار ضریب همبستگی 85/0 بوده و رابطه مثبت و معناداری بین این دو متغیر برقرار است (0001/0 P≤).

4-4. وضعیت سهم استناد متنی مقالات ایرانی حوزه شیمی

وضعیت مقالات ایرانی


دیدگاهتان را بنویسید