تعاریف هوش رقابتی

تعاریف متعددی از هوش رقابتی توسط محققان و صاحبنظران ارائه شده است. اما تعریفی که پذیرش جهانی داشته باشد، وجود ندارد. در زیر به برخی از تعاریف اشاره می شود:

  • ویس[1]، (2002) هوش رقابتی را چنین تعریف می کند: هوش رقابتی شامل جمع آوری قانونی اطلاعات درباره رقبا و محیط کلی کسب و کار می باشد.
  • هوش رقابتی، فرآیند جمع آوری اطلاعات موثر از محیط رقابتی می باشد( هیس[2]، 1996).
  • تاراف[3] و مولز[4]، (2006) هوش رقابتی را هر نوع فعالیت هدفدار در نظارت رقبا( بالقوه یا جاری) و جمع آوری هر نوع اطلاعات در زمینه منابع انسانی، فروش، بازاریابی، تحقیق و توسعه و استراتژی های عمومی را معرفی می کنند.
  • کالوف[5] و رایت[6]، (2008) هوشمندی رقابتی را جمع آوری اطلاعات درباره رقبا، مشتریان، تامین کنندگان، تکنولوژی و محیط کسب و کار تعریف می کنند.

ولی تعاریف فوق دارای شکل خاصی است و فقط به یک مرحله از فرایند هوشمندی رقابتی( جمع آوری) تمرکز دارند و مراحل دیگر هوشمندی رقابتی مانند تجزیه و تحلیل و انتشار را نادیده می گیرند.

  • هندریک[7]، هوش رقابتی را بعنوان ابزاری اخلاقی برای جمع آوری، تجزیه و تحلیل و انتشار اطلاعات دقیق، مرتبط، علمی، به موقع و هوشمندی قابل استفاده از محیط و رقبا معرفی می کند.
  • پرسکات[8] هوش رقابتی را هم یک محصول و هم یک فرآیند توصیف می کند. هوش رقابتی نه تنها یک محصول است، بلکه یک فرایند طراحی شده سازمانی جهت ایفای نقشهای کلیدی مانند آگاهی از فرصتها و تهدیدات، حمایت از تصمیم گیری، نظارت و ارزیابی رقبا  و حمایت        برنامه ریزی استراتژیک می باشد.
  • طبق نظریه دانشکده مدیریت فرانسه، هوش رقابتی هنر و علم جمع آوری، پردازش و ذخیره سازی اطلاعات جهت دسترسی کارکنان تمام سطوح سازمان تا ضمن شکل دهی به آینده سازمان، از وضعیت موجود در برابر تهدیدات رقابتی حفاظت کند(رواچ و سانتی، 2001).
  • هوش رقابتی تبدیل اطلاعات خام درباره محیط رقابت خارجی به هوشمندی بمنظور حمایت از تصمیمات کسب و کار معرفی می شود( هاگس[9]، 2005).
  • لیو و اپنهایم[10]، هوش رقابتی را فرآیند نظارت بر محیط رقابتی بمنظور کمک به تصمیم گیری آگاهانه در حوزه بازاریابی، تحقیق و توسعه و استراتژی های بلندمدت معرفی می کند.

با توجه به تعاریف فوق می توان چنین استنباط کرد که هوش رقابتی فعالیت قانونی و اخلاقی است و با جاسوسی صنعتی تفاوت دارد. ریچاردسون نیز بر این عقیده است که جاسوسی غیر قانونی و غیر اخلاقی است و با هوشمندی رقابتی که قانونی و اخلاقی است، متفاوت است. در این پژوهش هوش رقابتی چنین تعریف می شود: هوش رقابتی هنر و علم جمع آوری، پردازش و ذخیره سازی اطلاعات جهت دسترسی کارکنان تمام سطوح سازمان تا ضمن شکل دهی به آینده سازمان، از وضعیت موجود در برابر تهدیدات رقابتی حفاظت کند(رواچ و سانتی، 2001).

[1] Weiss

[2] Heath

[3] Tarraf

[4] Molz

[5] Calof

[6] Wright

[7] Hendrick

[8] Prescott

[9] Haghes

[10] Liu & Oppenheim

دسته بندی : علمی