دانلود پایان نامه

تشکیل عقد، مبدا جریان آثار عقد مشخص میگردد. برای مثال با تعیین زمان تشکیل عقد بیع عین معین، معلوم میشود که مبیع از چه زمانی به مالکیت خریدار درآمده و منافع و نمائات مبیع از چه زمان متعلق به خریدار گردیده است.
با تعیین زمان انعقاد قرارداد، قانون حاکم بر عقد و روابط طرفین نیز مشخص میشود. با در نظر گرفتن اصل عطف بما سبق نشدن قانون، وضعیت عقد و روابط عقدی طرفین اصولاً تابع مقرراتی است که در زمان تشکیل عقد حاکمیت دارد نه مقرراتی که بعداً وضع میگردد. برای مثال طبق مقررات حاکم بر زمان انشای عقد مشخص میگردد که عقد صحیح یا باطل یا غیرنافذ بوده است و حقوق و وظایف طرفین در برابر هم نسبت به عقدی که تشکیل دادهاند، چیست.
از لحاظ ثباتی نیز نحوه اثبات قرارداد تابع قوانین حاکم بر زمان وقوع آن است. ماده 195 قانون آئین دادرسی مدنی در این خصوص مقرر داشته است: «دلایلی که برای اثبات عقود ایقاعات یا تعهدات یا قراردادها اقامه میشود، تابع قوانینی است که در موقع انعقاد آنها مجری بوده است.»
با تشخیص زمان، چون دیگر ایجاب و قبولی نمانده تا از آن رجوع شود لذا ایجاب کننده حق عدول از ایجاب و قبول کننده نیز حق استرداد قبول خود را ندارند.
مکان تشکیل قرارداد نیز اصولاً تابع زمان وقوع عقد است.
زمان تسلیم کالا و پرداخت ثمن نیز تابع تاریخ وقوع عقد است.
گفتار دوم: معیارهای تشخیص زمان ارسال و دریافت داده پیام
یکی از موارد مهم در انعقاد عقد، زمان ارسال و دریافت داده پیام است. اگر محتوای داده پیام عبارت از یک ایجاب باشد، معیارهای مختلفی به لحاظ فنی جهت تعیین زمان ارسال به نظر میرسد، از جمله زمان ترک سیستم کامپیوتری اصل ساز، یا زمان ترک سیستم حامی یا پشتیبان اصل ساز، یا زمانی که وارد سیستم مخاطب میشود و یا زمانی که وارد خود سیستم اطلاعاتی مخاطب میشود، و در نهایت زمانی که مخاطب آن را بازیافت میکند.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

بدون اینکه تفاوتی بین ایجاب و قبول قائل شویم هردوی اینها اگر از طریق وسائل الکترونیکی ارسال شوند؛ به صورت یکسان، داده پیام تلقی میشوند. لحظه ارسال داده پیام خواه ایجاب و قبول، در تعیین لحظه وقع عقد موثر میباشد. و تاثیر ارسال قبولی در انعقاد اساسیتر و در عین حال نزدیکترین عامل به زمان انعقاد عقد و در برخی موارد عیناً همان لحظه وقوع عقد است (نظریه ارسال قبول)
هرچند برابر ماده 30 ق.ت.ا.ا آثار حقوقی پس از ارسال یا وصول داده پیام و همچنین محتوای داده پیام تابع قواعد عمومی قراردادها میباشد. خود لحظه ارسال از لحاظ فنی مسایل متعددی را مطرح میسازد که تفاوت تعریف لحظه ارسال و تغییر ملاک و مناط باعث تغییر زمان انعقاد میگردد. مثلاً اگر پیرو نظریه ارسال قبول باشیم و لحظه ارسال را هنگامی بدانیم که داده پیام سیستم اطلاعاتی ارسال کننده قبول را ترک کند، در آن لحظه عقد منعقد میشود. در حالی که ممکن است لحظه ارسال به لحاظ فنی نه هنگام ترک سیستم فروشنده بلکه هنگام ورود به سیستم گیرنده و یا لحظه بازیافت توسط مخاطب مشخص نماییم. در نتیجه هم زمان ارسال تفاوت میکند و هم به فراخور نظریات متعدد مطروحه مکان انعقاد عقد به علت تبعیت از محل ارسال قبول یا محل وصول قبول متفاوت خواهد بود.
در رابطه با زمان تشکیل قراداد نظریههای مختلفی وجود دارد از قبیل نظریه اعلام، اطلاع، ارسال، وصول. نظریه اطلاع بدین صورت است که قبول از زمان آگاهی از داده پیام متضمن ایجاب تاثیرگذار است.
به موجب نظریه اعلام، قرارداد از زمان ابراز قبول از سوی قابل قرارداد تشکیل میشود. مطابق این نظریه اصلاً مهم نیست که ایجاب کننده از اعلام قبولی آگاه باشد یا نه.
«در نظریه ارسال از لحظه فرستادن داده پیام قبولی تاثیرگذار است. و در نهایت بر اساس نظریه رسیدن یا وصول قبولی برای اینکه اراده طرفهای قرارداد با یکدیگر تلاقی کرده و به انعقاد قرارداد منتهی میشود که وی از مفاد قبولی آگاه است. مطابق این نظریه چنانچه طرفهای قرارداد در فضای الکترونیکی اقدام کنند، قبولی فرستاده شده از رهگذر واسطههای الکترونیکی در زمان دریافت داده پیام با سیستم الکترونیکی متعلق به مخاطب نافذ بوده و قرارداد در همان لحظه منعقد میشود. زیرا در این لحظه ایجاب کننده امکان آگاه شدن از قبولی را دارد.»
بند نخست: در حقوق ایران
مطابق ماده 26 قانون تجارت الکترونیک ایران که از بند 1 ماده 15 قانون نمونه برداشت شده است: «ارسال داده پیام زمانی تحقق مییابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی وارد شود». این سیستم اطلاعاتی ممکن است متعلق به یک واسطه، مثلاً دفاتر گواهی امضاء یا متعلق به شخص مخاطب باشد. همچنین ممکن است سیستم اطلاعاتی مزبور متعلق به شخص ثالثی باشد که مخاطب برای ارسال پاسخ قبلاً آنرا تعیین نموده و مثلاً در متن ایجاب خود به مخاطبین اعلام نموده که پاسخ خود را به آدرس ایمیل متعلق به شخص خاصی ارسال نمایند. همانطور که ملاحظه میشود بر خلاف تصور ما و علیرغم آنچه در فضای واقعی رخ میدهد، در فضای مجازی و الکترونیک ملاک تعیین زمان ارسال داده پیام اعم از ایجاب یا قبول ورود آن به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز است نه عمل اصل ساز ایجاب کننده یا قبول کننده که به منظور ارسال داده پیام روی دکمه صفحه کلید یا ماوس فشار میدهد. بنابراین اگر اصل ساز در تاریخ امروز پیام خود را مخابره نماید اما به هر دلیلی، اعم از ترافیک شبکه یا خرابی سیستمهای اطلاعاتی واسطه یا مخاطب، داده پیام فردا به سیستم خارج از کنترل اصل ساز وارد شود، زمان ارسال داده پیام فردا خواهد بود نه امروز. بنابراین داده پیامی که ارسال شده به هر دلیلی اگر به سیستم اطلاعاتی مخاطب وارد نشود، ارسال شده محسوب نمیشود.
در رابطه با زمان وصول داده پیام، ماده 27 قانون تجارت الکترونیک ایران که دارای دو بند الف و ب میباشد و متناظر بند 2 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال است، برای تبیین زمان وصول داده پیام دو فرض را در نظر گرفته است: فرض اول آنست که مخاطب سیستم اطلاعاتی معینی را برای دریافت داده پیام تعیین کرده باشد. در این صورت دو حالت متصور است. ممکن است اصل ساز پیام را به سیستم اطلاعاتی تعیین شده بفرستد. در این حالت وصول داده پیام زمانی محقق میشود که داده پیام به همان سیستم اطلاعاتی وارد شود، ولو اینکه مخاطب از آن مطلع نشده باشد. ممکن است اصل ساز داده پیام را به یکی دیگر از سیستمهای اطلاعاتی مخاطب و غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده بفرستد.در این حالت از لحظهای که این داه پیام توسط مخاطب بازیافت شود واصل شده تلقی میگردد نه لحظهای که به این سیستم وارد شده است. فرض دوم آنست که مخاطب یک سیستم اطلاعاتی معینی را برای دریافت داده پیام معین نکرده باشد. در این صورت به محض اینکه داده پیام به هر یک از سیستمهای اطلاعاتی مخاطب وارد شود واصل شده تلقی میشود وقتی میتوان گفت داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب وارد شده که مخاطب بتواند آن را مورد بررسی و مطالعه قرار دهد. یکی از نکات قابل توجه در مورد مادههای 26 و 27 این است که مطابق این مواد در بسیاری از موارد لحظه ارسال داده پیام و لحظه وصول آن یکسان و مقارن است زیرا مطابق ماده 26 ارسال داده پیام زمانی تحقق مییابد که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز یا قائم مقام وی وارد شود. این سیستم اطلاعاتی ممکن است متعلق به مخاطب باشد و مطابق ماده 27 وصول داده پیام نیز زمانی محقق میشود که داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب واصل شود. البته در این مورد استثنائاتی وجود دارد. اگر داده پیام به سیستم اطلاعاتی غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده وارد شود وصول داده پیام از لحظه بازیافت آن محقق میگردد. مطابق بند 3 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال و ماده 28 قانون تجارت الکترونیک ایران محل استقرار سیستمهای اطلاعاتی مخاطب هیچ تاثیری بر زمان دریافت داده پیام ندارد. چنانکه ملاحظه میشود در مقررات ناظر به تجارت الکترونیک، زمان ارسال داده پیام عملاً در لحظه وصول داده پیام ادغام گردیده است و در قانون نمونه و قانون ایران آنچه مهم است لحظه وصول داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب است. بنابراین باید گفت تعارضی که در حقوق تجارت سنتی فیمابین کشورهای مختلف وجود دارد و برخی نظریه ارسال قبول و برخی نظریه وصول قبول را برای زمان وقوع عقد معتبر دانستهاند در تجارت الکترونیک منتفی شده است. زیرا هرچند که برخی کشورها لحظه ارسال قبولی را و برخی دیگر لحظه وصول قبولی را لحظه وقوع قرارداد میدانند اما از آنجا که در قواعد تجارت الکترونیک فوق الذکر مفهوم ارسال در مفهوم وصول داده پیام ادغام شده، لحظه وقوع قرارداد در هر دو گروه کشورها میتواند همان لحظه ورود قبولی به سیستم اطلاعاتی مخاطب باشد. به شرط آنکه همه از قانون نمونه پیروی کرده باشند یعنی به محض ارسال قبولی قرارداد منعقد میشود. از آنجا که مطابق ماده 26 قانون تجارت الکترونیک ایران ارسال وقتی محقق میشود که داده پیام مربوط به قبولی به سیستم اطلاعاتی خارج از کنترل اصل ساز وارد شود و این سیستم در اغلب موارد ممکن است متعلق به مخاطب باشد. پس بنابراین لحظه وقوع قرارداد، زمانی است که قبولی به مخاطب واصل شده است. این امر مانند آن است که نظریه وصول قبولی را پذیرفته باشیم. مسئله دیگری که مطرح میشود این است که چنانچه داده پیام به صورت غیرقابل فهم یا غیرقابل بهرهبرداری وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شود ایا واصل شده تلقی میگردد یا خیر؟ در این رابطه نیز قانون نمونه و قانون ما سکوت نمودهاند. ماده 30 قانون تجارت الکترونیک ایران آثار حقوقی زمان و مکان ارسال و دریافت داده پیام و محتوای داده پیامها را تابع قواعد عمومی قرار داده است. اما این ماده چیزی از ابهام نمیکاهد. زیرا محل نزاع این است که آیا در صورت غیرقابل فهم بودن یا غیرقابل بهرهبرداری بودن داده پیام میتوان آنرا دریافت شده تلقی نمود تا پس از آن در مورد محتوای آن و آثار حقوقی آن صحبت نماییم؟ لذا در ما نحن فیه که معلوم نیست داده پیام دریافت شده تلقی میشود یا خیر، اصلاً نوبت به مفاد ماده 30 نمیرسد. قاون نمونه آنسیترال نیز این امور را به قوانین ملی واگذار نموده و اساساً قصد آنرا ندارد که با ورود به چنین مباحثی با قوانین ملی در تعارض قرار گیرد. زیرا ممکن است در یک کشور صرف ورود پیام به سیستم اطلاعاتی بدون توجه به اینکه قابل فهم بوده یا نبوده باشد به منزله وصول پیام تلقی گردد. همچنین قانون نمونه به عرف معمول تجار نیز توجه دارد و نمیخواهد که برخلاف عرفهای تجاری مقررهای وضع نماید. در کل با توجه به قوانین مقرره زمان وصول داده پیام را بدین گونه میتوان خلاصه کرد:
زمان وصول داده پیام: در ماده 27 قانون تجارت الکترونیک ایران مقرر شده است:
«زمان دریافت داده پیام مطابق شرایط زیر خواهد بود:
الف- اگر سیستم اطلاعاتی مخاطب برای دریافت داده پیام معین شده باشد زمانی محقق میشود که:
داده پیام به سیستم اطلاعاتی معین وارد شود؛ یا چنانچه داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب غیر از سیستمی که منحصراً برای این کار معین شده وارد شود، پیام بازیافت شود.
ب- اگر مخاطب یک سیستم اطلاعاتی برای دریافت معین نکرده باشد، دریافت زمانی محقق میشود که داده پیام وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شود. زمان وصول ایجاب یا قبول در قانون تجارت ایران در موردی که مخاطب سیستم اطلاعاتی برای این کار معین کرده و یا معین نکرده است، هر دو یکی است، یعنی لحظه ورود به سیستم اطلاعاتی معین شده یا معین نشده مخاطب.
بند دوم: در مقررات بین المللی

الف) قواعد نمونه آنسیترال
در بند 1 ماده 15 قانون نمونه آنسیترال 1996 چنین مقرر شده است:
در صورت عدم توافق مغایر بین فرستنده و گیرنده، مخابره داده پیام زمانی انجام میشود که به یک سیستم اطلاعاتی خارج از دسترس شخص فرستنده یا شخصی که داده پیام را به نمایندگی از وی ارسال میدارد وارد شود.
زمان وصول داده پیام: در بند 2 ماده 15 آنسیترال 1996 چنین مقرر شده است:
«جز در صورت توافق دیگر بین اصل ساز و مخاطب، زمان دریافت داده پیام و به ترتیب زیر مشخص میگردد:
الف. در صورتی که مخاطب یک سیستم اطلاعاتی را به منظور دریافت داده پیامها تعیین کرده باشد، دریافت داده پیام زمانی صورت میگیرد که
داده پیام به سیستم اطلاعاتی تعیین شده وارد شود؛
در صورت ارسال پیام به سیستم اطلاعاتی که بوسیله مخاطب تعیین نشده است، وی آن را بازیافت کند.
ب. در صورت عدم تعیین یک سیستم اطلاعاتی از سوی مخاطب، دریافت زمانی صورت میگیرد که داده پیام به یک سیستم اطلاعاتی مخاطب وارد شود.
بنابراین باید گفت قانون نمونه مقرر میدارد داده پیامهایی که به آدرسی غیر از آدرسی که توسط مخاطب تعیین شده، ارسال میشوند تنها زمانی واقعاً توسط مخاطب قابل دسترسی باشند، دریافت شده تلقی میگردند. اما به موجب همین قانون اگر مخاطب آدرسی تعیین نکرده باشد داده پیامهایی که ارسال میشوند، زمانی دریافت شده محسوب میشوند که وارد سیستم اطلاعاتی مخاطب شوند.
نکته دیگر تفاوت قائل شدن قانون نمونه، حالتی است که پیامها به آدرس الکترونیکی تعیین شده، ارسال شده و حالتی که به آدرس الکترونیکی تعیین نشده، ارسال شدهاند. ضمن اینکه قانون نمونه آنسیترال بین حالتی که اصلاً آدرسی از قبل بین طرفین برای ارسال ارتباطات الکترونیکی تعیین نشده، فرق گذاشته است. بدین توضیح که مطابق این قانون اگر مخاطب آدرسی را برای ارسال ارتباطات، تعیین نموده و به طرف مقابل گفته باشد که ارتباطات را به آن آدرس ارسال نماید، اما اصل ساز به این موضوع توجهی نکرده است و به آدرس مخاطب ارسال نموده باشد، در این مورد ارتباط زمانی وصول شده قلمداد میشود که برای مخاطب واقعاً قابل بازیافت و دسترسی باشد.
دلیل این قاعده چنین بیان شده است: که اگر اصل ساز از دستور مخاطب سرپیچی کند منطقی نیست که این ارسال وصول شده تلقی شود، لذا حتماً این ارتباط باید برای مخاطب قابل بازیافت باشد. اما در موردی که آدرسی تعیین نشده است، چون در این حالت برای مخاطب مهم نیست که ارتباط به کدام سیستم اطلاعاتی او ارسال شود، لذا به محض ورود پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب، چنین فرض میشود که پیام وصول شده است.
ب) کنوانسیون 2005 سازمان ملل متحد
آنسیترال در عهدنامه 2005 ملاک خود را در تعیین ملاک و معیار زمان ارسال داده پیام اندکی تغییر میدهد. در بند یک ماده 10 عهدنامه مقرر شده است: «زمان ارسال ارتباط الکترونیکی هنگامی است که سیستم اطلاعاتی از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی وی، ارتباط را ارسال میکند، خارج میشود؛ اگر ارتباط الکترونیکی از کنترل اصل ساز یا کسی که از سوی او ارتباط را ارسال میدارد، خارج نشود، هنگامی است که ارتباط الکترونیکی، وصول میشود.»
عهدنامه 2005 همانند ماده 26 ق.ت.ا.ا مفاهم ارسال و دریافت را تقریباً در یکدیگر ادغام نموده است. یعنی وقتی که توسط مخاطب و سیستم اطلاعاتیاش پیام دریافت شود میتوان گفت بر اساس قسمت دوم بند 1 ماده 10 همین عهدنامه، ارسال رخ داده است. میتوان گفت عهدنامه برای تشخیص زمان ارسال ارتباط الکترونیکی، ابتدا به ارائه قاعده و سپس استثناء وارد بر آن پرداخته است. بنابراین اصل بر این است که ارتباط الکترونیکی، هنگامی ارسال شده تلقی میشود که از کنترل اصل ساز و یا کسی که از سوی وی ارتباط را ارسال میکند، خارج شود. در این حالت زمان ارسال ارتباط همان زمان وصول ارتباط است که در بند 2 ماده 10 مشخص گردیده است.
بنابراین، در مواردی که مشخص نشود که اربتاط از کنترل اصلساز خارج شده، باید احراز شود که آن ارتباط وصول شده است. بنابراین صرف ترک کردن سیستم ملاک معتبری برای ارسال شده دانستن داده پیام نیست؛ به خصوص وقتی که محتویات داده پیام حاکی از ایجاب باشد، چنین حکمی کاملاً به ضرر مخاطب میباشد، زیرا هنوز در واقع وی به لحاظ


دیدگاهتان را بنویسید