دانلود پایان نامه

بین پایه تحصیلی دختران دانشآموز و آرزوی شغلی آنان وجود دارد؟

1-6 فرضیات
1- بهنظر میرسد بین پایگاه اقتصادی اجتماعی والدین و آرزوهای شغلی دختران رابطه دارد.
2- بهنظر می رسد بین معدل دانشآموزان دختر و آرزوی شغلی آنان رابطه وجود دارد.
3- بهنظر می رسد بین تحصیلات پدر و آرزوی شغلی دانشآموزان رابطه وجود دارد.
4- بهنظر می رسد بین میزان درآمد خانوار و آرزوی شغلی دانشآموزان دختر رابطه وجود دارد.
5- بهنظر می رسد بین شغل پدر و آرزوی شغلی دانشآموزان دختر رابطه وجود دارد.
6- بهنظر می رسد بین پایه تحصیلی دختران دانشآموز و آرزوی شغلی آنان رابطه وجود دارد.

1-7 متغیر وابسته
متغیر وابسته در پژوهش حاضر آرزوهای شغلی دختران مقطع متوسطه شهرستان اندیمشک می باشد.

1-8 متغیر های مستقل
متغیر های مستقل در پژوهش حاضر که تاثیر آنها بر آرزوهای شغلی دختران مورد بررسی قرار می گیرند عبارتند از: پایگاه اقتصادی-اجتماعی، معدل، درآمد، مقطع تحصیلی، شغل پدر، شغل مادر، سطح تحصیلات والدین و بعد خانوار.

1-9 تعریف مفاهیم (نظری- عملیاتی)
در این قسمت مفاهیم اصلی بکارگرفته شده در پیمایش از منظر نظری و عملیاتی مورد بررسی قرار می‏گیرند تا در درک مفاهیم و شاخص‏سازی آنها مشکلی پیش نیآید. مفاهیم اصلی عبارتند از: آرزوهای شغلی، متغیر های مستقل و سایر عوامل فردی که در ذیل به تعاریف نظری و عملیاتی هر یک از مفاهیم یاد شده پرداخته می‏شود.
1-9-1 کار (شغل)
با استنباط از نشریات متعدد انتشار یافته توسط مرکز آمار ایران، در تعریف کار می توان گفت: کار، آن دسته از فعالیت های اقتصادی (فکری یا بدنی) است که به منظور کسب درآمد(نقدی یا غیر نقدی) انجام شود و هدف آن تولید کالا یا ارائه خدمت باشد. برای شروع به کار یک حداقل سن درنظر می گیرند. در نشریات مرکز آمار به غیراز سرشماری 1365، در بقیه سرشماری ها سن 10 سالگی بعنوان حداقل سن ورود به فعالیت و بازار کار است. بنابراین، تمام افراد 10 ساله و بیشتر را می توان در دو طبقه فعال و غیرفعال قرار داد. افراد 10 ساله وبیش تر که در هفته تقویمی قبل از هفته آمارگیری(هفته مرجع)، در تولید کالا و خدمات مشارکت داشته (شاغل) و یا از قابلیت مشارکت برخوردار بود ه اند(بیکار(، جمعیت فعال محسوب می شوند. سایر افراد10 ساله و بیشتر تحت عنوان جمعیت غیرفعال قلمداد می شوند.
تعابیر گوناگونی که از کار شده عبارتند از:
– استفاده از نیروی مادی و معنوی در راه تولید ثروت یا ایجاد خدمات؛
– انجام وظایفی که متضمن صرف کوشش های فکری و جسمی بوده، هدف از آن، تولید کالاها و خدماتی است که نیازهای انسانی را برآورده می سازد؛
– فعالیتی قانونی که در مقابل آن مزد دریافت می شود (کاظمی پور، 1382: 35).

1-9-2 آرزوهای شغلی
این متغیر انتظار فرد را از موقعیت شغلی، ترجیح فردی از پایگاه و موقعیت شغلی را که تحصیل خواهد کرد و نیز رغبت، خواست و آرزوی فرد را از پایگاه و موقعیت شغلی و حرفه ایی که احراز خواهد نمود تبیین می کند (محسنی تبریزی و میرزایی، 1383: 22).
به عبارت دیگر آرزوهای شغلی، آن گروه از مشاغل را شامل می شود که فرد در آینده آرزو دارد به آنها بپردازد و معمولا در زمینه مشاغلی است که فرد تمایل به اشتغال در آن زمینه ها را دارد (شفیع آبادی، 1371: 94).

1-9-3 تعریف عملیاتی
منظور از آرزوهای شغلی در این پژوهش، پاسخی است که آزمودنی به پرسشنامه 23 سوالی که جهت سنجش میزان ترجیحات و آرزوهای شغلی در نظر گرفته شده است می دهد. عملیاتی کردن آرزوهای شغلی در فصل روش تحقیق به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است.

1-9-4 عوامل فردی
عوامل فردی یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده آرزوهای شغلی می‏باشند. عوامل فردی به ویژگیهای فردی دانشآموزان ازجمله؛ سن، تحصیلات، ویژگیهای روانی و شخصیتی افراد، پایگاه اجتماعی- اقتصادی و غیره اطلاق می‏شود. تحت تأثیر چنین ویژگیهایی افراد شغل های متفاوت را ترجیح می‏دهند. از میان عوامل فردی پایگاه اجتماعی- اقتصادی که نیاز به شاخص سازی دارد مورد بررسی قرار می گیرد.

1-9-5 پایگاه اجتماعی-اقتصادی
طبقه اجتماعی به بخشی از اعضای جامعه اطلاق می‏شود که از نظر ارزشهای مشترک، حیثیت، فعالیتهای اجتماعی، میزان ثروت و متعلقات شخصی دیگر و نیز آداب معاشرت، از بخشهای دیگر جامعه تفاوت داشته باشند. در جوامع نوین سه شاخص بنیادی برای طبقه اجتماعی وجود دارند که عبارتند از درآمد، شغل و تحصیلات. علاوه ‏براین شاخصهای بنیادی، متغیرهای مهم دیگر طبقات اجتماعی عبارتند از مذهب، ملیت، جنسیت، محل سکونت و زمینه خانوادگی (کوئن، 1375: 178).
به لحاظ عملیاتی، برای سنجش و تعیین پایگاه اجتماعی- اقتصادی فرد از گویه‏های تحصیلات پدر و مادر، شغل پدر و مادر و میزان درآمد خانوار در ماه استفاده می شود.

فصل دوم:
پیشینه نظری و ادبیات تحقیق
چهارچوب نظری
ادبیات تحقیق
روند تحولات جمعیت و اشتغال در یران

2-1 چهارچوب نظری
2-1-1 نظریه نیازهای آبراهام مازلو1:
در خصوص اشتغال نظریه‌های مختلفی بیان شده و هر کدام از منظری به مطالعه این موضوع پرداخته‌اند. یکی از مشهورترین تئوری‌های انگیزش انسان، در سال 1934 میلادی به وسیله آبراهام مازلو ارائه شده است.
آبراهام مازلو، روان شناس معروف، ایده سلسله مراتب نیازها را در کتاب خود به نام «انگیزه و شخصیت» در سال 1943 مطرح نمود. طبق تعریف مازلو، پنج سطح مختلف در سلسله مراتب نیازهای انسان وجود دارد:
1- نیازهای فیزیولوژیکی: این نیازها شامل ابتدایی ترین و اساسی ترین نیازهایی هستند که برای ادامه بقا ضرورت دارند، مثل آب، هوا، غذا و خواب. مازلو عقیده داشت که این ها اساسی ترین و غریزی ترین نیازها در سلسله مراتب نیازها هستند زیرا تا این ها برآورده نشوند بقیه نیازها در اولویت قرار نمی گیرند.
2- نیازهای امنیتی: نیازهای امنیتی نیز برای بقا اهمیت دارند امّا به اهمیت نیازهای فیزیولوژیکی نیستند. نمونه هایی از نیازهای امنیتی عبارت است از تمایل به داشتن شغل ثابت، بیمه پزشکی، همسایگان بی خطر و سرپناهی در مقابل محیط.
3- نیازهای اجتماعی: این نیازها شامل وابستگی، تعلّق خاطر، عشق و عاطفه است. به عقیده مزلو این نیازها کمتر از نیازهای فیزیولوژیکی و نیازهای امنیتی، اساسی هستند. روابط دوستانه، وابستگی عاطفی و روابط خانوادگی به ارضاء این نیازها کمک می کند. عضویت در گروه های اجتماعی، محلی و مذهبی نیز چنین اثری دارد.
4- نیازهای احترامی: پس از ارضاء نیازهای فیزیولوژیکی، امنیتی و اجتماعی، نیاز به مورد احترام واقع شدن، اهمیت فزاینده ای می یابد. این نیازها شامل نیاز به چیزهایی است که در احترام به خود، ارزش های شخصی، شناخت اجتماعی و پیشرفت، انعکاس می یابد.
5- نیازهای خودشکوفایی : این بالاترین سطح نیازها در سلسله مراتب مازلو است. انسان های خودشکوفا، افرادی هستند خودآگاه، علاقه مند به رشد شخصی، کم توجه به عقاید دیگران و علاقه مند به ارضاء توانائی های بالقوّه خود.
مازلو عقیده داشت که این نیازها مشابه غرایز انسانی هستند و نقش عمده ای در رفتار انگیزشی دارند. نیازهای فیزیولوژیکی امنیتی، اجتماعی و احترامی به نام نیازهای کمبود یا نیازهای کاستی هستند، به این معنی که این نیازها به دلیل محرومیت به وجود می آیند. برآورده کردن این نیازهای سطح پائین تر به منظور اجتناب از احساسات یا پیامدهای ناخوشایند اهمیت دارد. مازلو بالاترین سطح هرم نیازها را نیاز رشد می نامد. نیازهای رشد به دلیل کمبود یا محرومیت از چیزی به وجود نمی آیند بلکه زائیده تمایل رشد از سوی یک فرد هستند.
سلسله مراتب نیازهای مزلو غالباً به صورت یک هرم نشان داده می شود. در سطوح پائین تر هرم، ابتدائی ترین و پایه ای ترین نیازها و در بالاترین سطح هرم، نیازهای پیچیده تر قرار دارند (توسلی، 1375: 138).
در جمع بندی نظریه مازلو باید گفت براساس تئوری مازلو، نیازهای انسان در یک سلسله مراتب اهمیت طبقه‌بندی می‌شوند که از پایین‌ترین آنها یعنی نیازهای فیزیولوژیکی آغاز شده و به ترتیب در ردیف‌های بالاتر نیاز به تأمین، نیاز به عشق و محبت یا نیازهای اجتماعی، نیاز به احترام و سرانجام نیاز به خودیابی می‌رسد (هیکس2، 1368 : 64). این سلسله مراتب یا زنجیرۀ رضایتمندی، بیان کنندۀ این مفهوم بنیادی است که تا آن هنگام که فوری‌ترین نیازها ارضاء‌ نشده میزان غلبۀ نیازهای دیگری بر روی فرد به مراتب کمتر است. در رابطه با شغل، افرد در ابتدا سعی می‌کنند آرزوها و آیندۀ شغلی خود را طوری تعیین کند که نیازهای اساسی و ضروری خود را فراهم کند و بعداً به مراحل بالاتر که در آیندۀ شغلی خود تصور دارد به آن برسد (آتکینسون3، 1368 : 386).

2-1-2 نظریه روان شناسی انفرادی شفیع آبادی:
اشتغال موفقیت آمیز یکی از نیازهای اساسی بشر در طول زمان بوده و هست. انسان از طریق کار کردن علاوه بر ارضای نیازهای مادی، نیازهای پیوندجویی4، تعلق اجتماعی5 و نیاز به عزت نفس6 خود را برآورده می کند. برخی از نظریه های انتخاب شغل انسان را موجودی مختار و با اراده می دانند که با آگاهی کامل از اهداف و شیوه زندگی و مهارت های تصمیم گیری7 دست به انتخاب شغل می زند (شفیع آبادی، 1381: 128).
شفیع آبادی (1381) در نظریه خود با عنوان روانشناسی انفرادی و انتخاب شغل معتقد است انتخاب شغل فرآیندی تکامل، فعال، هدف جویانه و چند بعدی است که در نتیجه تعامل بین خویشتن پنداری، ارضای نیازها و تصمیم گیری حاصل می شود. خویشتن پنداری قضاوتی است که فرد در زمینه های موفقیت، ارزش ها، توانایی ها، اهمیت و اعتبار فردی دارد. وی بر نقش اهداف، شیوه زندگی، نیازها و تصمیم گیری تأکید زیادی دارد.
نیازها به سه نوع تقسیم می شوند که عبارتند از: نیازهای جسمانی، نیازهای روانی و نیازهای اجتماعی. ارضای نیازها یکی از ابعاد شیوه زندگی و فیزیکی از عوامل تعیین کننده نوع رفتار می باشد. یکی دیگر از ابعاد لاینفک شیوه زندگی که در انتخاب شغل مؤثر است تصمیم گیری می باشد. بررسی ساده ترین تا پیچیده ترین وقایع زندگی معلوم می دارد که تصمیم گیری عملی خلاق و فعال است که بدان وسیله فرد به انتخاب راه حلی مناسب موفق می شود و مشکلی را حل می کند. برای اتخاذ تصمیم عاقلانه فرد مراحل زیر را مورد توجه قرار می دهد:
1- جستجوی راه حل های گوناگون و متعدد می پردازد.
2- راه حل احتمالی را دقیقاً مورد ارزیابی قرار می دهد و عواقب احتمالی هر کدام را در رسیدن به هدف هایش پیش بینی می نماید.
3- بهترین راه حل را که احتمالاً فرد را به هدفش خواهد رسانید برمی گزیند.
شفیع آبادی (1381) معتقد است قدرت تصمیم گیری8 فرد با چگونگی شغل او رابطه دارد یعنی افرادی که قدرت تصمیم گیری بهتری دارن
د در ارتباط با خصوصیات خود مشاغل مناسب تری را انتخاب خواهند نمود. از طرفی به زعم تیدمن تصمیم گیری شغل دارای فرآیندی به قرار زیر می باشد:
مرحله اول: آگاهی: در این مرحله فرد آگاهی پیدا می کند که در این مقطع از زندگی انجام یک تغییر یا تصمیم ضرورت دارد.
مرحله دوم: خود ارزیابی: در این مرحله فرد ارزیابی می کند که با اتخاذ تصمیم مورد نظر خود به چه اهدافی خواهد رسید.
مرحله سوم: اکتشاف: در این مرحله فرد به جمع آوری اطلاعات درباره مسأله تصمیم گیری و همچنین ویژگی های فردی خود می پردازد.
مرحله چهارم: تلفیق: در این مرحله فرد میان داده های جمع آوری شده درباره خود و موقعیت تناسب برقرار می کند و به تحلیل آنها می پردازد مثلاً از خود می پرسد با توجه به خصوصیاتی که من دارم کدام رشته تحصیلی برای من بهتر است؟
مرحله پنجم: تعهد: در این مرحله فرد خود را متعهد به اجرا و انجام تصمیمات می کند و مقدما

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید