دانلود پایان نامه

مرکزی، در شرق از فضاهای فلات تبت و فلات دکن(هند) و دشت سند و پنجاب؛ در جنوب از فضاهای آبی اقیانوس هند، خلیج فارس و شبه جزیره عربستان و در غرب از فضاهای فلات اناتولی و دشت‎های بین النهرین متمایز و جدا می شود و فضای محصور میان این مناطق دارای هویت طبیعی مشخص است این فضای قابل زیست و سکونت که در ضمن از لحاظ جغرافیایی با قلمروی فرهنگ و تمدن ایرانی نیز منطبق است، به کاسه ای می ماند که در جداره های آن را رشته ارتفاعات بلند پیرامونی می سازد و داخل فضای واحد و نسبتا امنی برای ارتباط و حشر و نشر سکنه درون آن پدید آمده است. این فضا که به فلات ایران موسوم است، در حدود 5/2 میلیون هکتار مساحت دارد و مشتمل بر بخش درونی و داخلی فلات، ارتفاعات پیرامونی و جدار خارجی منتهی به دشت ها و جلگه های پیرامونی است (حافظ نیا، 1381 ، ؛14. 16).
وجود موانع طبیعی ارتفاعات البرز ، سواحل جنوبی کاسپین را از ایران مرکزی جدا می سازد؛ دماوند مرتفع‎ترین قله آن بیش از 5671 متر ارتفاع دارد. زمین های جنوبی کاسپین بیشتر از حدود 50 کیلومتر تا کوه فاصله ندارند، از این رو ، البرز سفر شمال به جنوب را و کویر بزرگ نمک ایران مسافرت شرقی -غربی را محدود می سازد. در زمان های باستان قدرت های منطقه ای در صدد اعمال کنترل بر دروازه ها بودند و به هنگام ضرورت برای رسیدن به مقصد اقدام به تأسیس به دژهایی می نمودند(کمپ وهارکاوی، 43، 1383) . فلات ایران از گره گاه پامیر در شمال شرقی تا گره گا قفقاز در شمال غربی، از دشت های سند و پنجاب و خلیج فارس تا دشت های بین النهرین گسترش می یابد. دیواره های این فضای محصور، در شمال رشته کوه های البرز و هندوکش ، در غرب و جنوب ، رشته ارتفاعات زاگرس و در شرق، ارتفاعات سلیمان اند. دولتهای ایرانی در زمانه گذشته در زمان اقتدار ، مرزهای سیاسی خود را بر مرزهای طبیعی (خط الرأس ارتفاعات پیرامونی فلات) متمایز می کردند تا بدین ترتیب هم فضای محصور و امنی در برابر تجاوز دولت های پیرامونی برای خود و سکنه درون فلات بوجود آورند و تنها با زوال اقتدار و ضعف دولت ایران ، کشور به اشغال نیروهای مهاجم در می آمد(حافظ نیا ، 1381 ، 16. 17).


دیدگاهتان را بنویسید