دانلود پایان نامه

دریا دسترسی پیدا کردند که بدین ترتیب سلیمان نیز در کنار حیرام83 که از الوارهای چوب، سازندگان کشتی و دریانوردان ماهر فینیقی بهره می‎گرفت نیروی دریایی بزرگی را در ازیون-گِبِر84 بنیان نهاد. وارداتی که از سرزمین‎های افریقای شرقی، اقیانوس هند و از طریق اسکادرانها به سرزمین پادشاه سلیمان صورت می‎گرفت، دلالت بر این دارد که صادرات نیز وجود داشته است:سلیمان برای اجناس و نیروی کارگری که تایر 85تأمین کرده بود، قراردادی مبتنی بر پرداخت با گندم ، روغن و زیتون بست و در قراردادهای دیگر نیز ما شاهد تبادل ادویه، البسه، صمغ، عسل و لوزتین با مصر و دیگر تجارت‎های محلی‎ای بوده‎ایم که می‎تواند از تاکستان‌های پربار و شیلات درون مرزی ، حاصل شده باشد.
احتمالاً آشوبهای سیاسی و مدنی پس از مرگ سلیمان به منزله‌ی پایانی بر تجارت از دریای سرخ است. اما ملاحظات رسولان قرن هیجدهم (ق.م) از رفاه مادی و میل به تجملات در دو قلمرو پادشاهی، دلالت بر تمایلات پیوسته به اشیاء خارجی است. از آنجا که سرزمین کتاب مقدس سرشار از محصولات پیشرفته‎ترین تمدن‎های صنعتی زمان خویش بود، موقعیت آن در تقاطعات تجارت‎های دور افتاده، چیزی همانند یک محرومیت از رشد صنایع تولیدی محلی را رقم زد. گرچه محصولات کشورهای مصر، کلده و فینیقیه همگی به سهولت در دسترس بود، مخاطرات موجود و هزینه بالای حمل و نقل در جهان باستان آنها را نسبتاً گران‎بها میکرد؛ چنان‌که مصرف آنان به بخش‎های غنی‎تر جمعیت شهری محدود می‎گردید.
زنان کارگر محلی در شهرها و روستاهای کوچک به نیازهای خانواده خویش می‎پرداختند: ریسندگی و بافندگی جامه از معمول‎ترین وظایف زنان خانه‎دار بود. هنر رنگرزی نیز در متون مقدس ذکر نشده است، اما در بسیاری از متون اشاراتی به لباس‌های رنگین شده است. بنابراین، احتمال می‎رود که این هنر نیز برای اسرائیلیان شناخته شده باشد.86 بدون تردید هنر سفالگری نیز در اسرائیل وجود داشته است که منبع مطلوبی برای استعاره‎های رسولان به شمار می‎رفت. شرح دقیق فعالیت‎های ساختمانی در اورشلیم در زمان سلطنت سلیمان بیانگر این است که ساختن معبد و بنای دیوارهای شهر نشان‎دهنده این بود که عبرانیان تأکید فراوانی بر مهارت‌ها و محصولات خارجی داشتند.
درواقع تنها به تعداد اندکی از مشاغل و صنایع مختلف در کتاب مقدس اشاره شده است و ادبیات این کتاب تفاوت میان نیروی کاری را به وضوح بیان نمی‎کند. از آنجا که مشاغل نیز اصالتاً به‌صورت قبیله‎ای یا خاندانی توزیع یافته بودند به نظر منطقی می‎رسد که تجارت نیز به‌صورت وراثتی در خانواده‎هایی خاص وجود داشته است. در هر صورت، صنعت نقش بسیار مهمی در حیات اقتصادی اسرائیلیان پیدا کرد و این در حالی است که بسیاری از مورخان هنوز این اهمیت را به درستی درک نکرده‎اند.87
شواهدی نیز موجود است که نشان می‎دهد تا قرن هشتم قبل از میلاد، ترکیبی از تهاتر و استفاده از پول در معاملات رواج یافته بود و حتی در زمان چادرنشینی اسرائیلیان نیز در شکل‎های نقره معمولاً نقش واحد پولی را ایفاء می‎کردند ( سفر پیدایش 23:15 , سفر خروج21:23). لیکن در کل دورانی که با ویرانی معبد اورشلیم و تبعید بابل خاتمه یافت، هیچ نوع پول مضروب و به‌صورت سکه‎ای استفاده نمی‎شد و تمامی شمش‎ها می‎بایست به دقت وزن می‎شدند (سفر پیدایش23:16). یکی از نشانه‎های رشد “کاپیتالیستی” به واسط? قوانین تعیین بهره نمایان شد. اصولاً پرداخت بهره در وام‎های پولی به شدت نهی شده بود (سفرخروج 22:25)؛ چرا که قرض و وام دادن عملی کاملاً خیرخواهانه تلقی می‎شد و هیچ‌گونه غرض مالی‎ایی وجود نداشت. در نتیجه همچنان‌که اسرائیلیان به‎تدریج معاملات تجاری بیشتری با مصر، اعراب، فینیقی و شرق به ثمر می‎رساندند، بهره گرفتن از بیگانگان نیز حلال شد، گرچه این مسئله با نارضایتی مزمورخوانان88 بعدی روبرو شد. در کتاب مقدس عبری تنها دو یا سه نکته‌ی بنیادین از اصول اخلاقی در تجارت بیان شده است که از جمله‌ی آنان می‎توان به وظیفه خطیر رعایت انصاف در معامله (سفر تثنیه 24:15)، خطر حرص ورزیدن( ارمیا 8:10 ،میکاه 2:2 ) و مهمان‎نوازی در برابر مسافران تجاری( سفر تثنیه10:19 ) اشاره کرد.89

3-1-1) بررسی اقتصادی حیات یهودیان در دوران صلح با رومیان
صلح امپراتوری روم که از زمان سزار آگوستوس تا حدود قرن دوم عصر مسیحیت به طول انجامید، دوران طلایی رشد اقتصادی مردمان جهان باستان است. در این زمان تمامی حوزه‎های مدیترانه، بخش قابل توجهی از خاورمیانه و بسیاری از سرزمین‎های اروپای شمالی به یک یگان موفق تبدیل شدند و این در سایه‌ی دوستی استوار، مبادلات موفق زمینی و دریایی ، ارز قانونی واحد، انتقال بی‎وقفه‌ی کالا و خدمات‎رسانی مناسب صورت می‎گرفت. یکی از مناطقی که از دوران صلح روم سود کامل نبرد، فلسطین یهودی‎نشین بود. پس از مدت کوتاهی از آرامش نسبی در زمان حکومت هرود اول (34 تا 37 ق.م) این صلح با مخالفت علیه قوانین حکومتی به آشوبی پایان‌ناپذیر تبدیل شد که با سرکوب شورش‎ها و موج انقلاب‎های بعدی به اوج خود رسید. در حدود یک قرن بعد پس از شورش باروکخبا 90 ، بنیاد تمدن مادی یهود در فلسطین درهم شکسته شد، اما تا زمان صلح امپراتوری روم همچنان نشانه‎های این شکست به چشم می‎خورد. 91
گرچه فلسطین در غالب اوقات این دوره، نقش خود را به عنوان مرکز جهان یهودیت حفظ کرد، اما برخی از جوامع پراکنده یهود92 از لحاظ اهمیت اقتصادی سرزمین
اجدادی خود را تحت‎الشعاع قرار دادند و ماجراجویان یهودی فراتر از مرزهای امپراتوری روم به فعالیت پرداختند. یکی از تفاوت‎های اصلی میان یهودیت فلسطین و ساکنان مناطق پراکنده یهودی در این زمان، این بود که در حالی که فلسطینیان عمدتاً زندگی روستایی خود را حفظ کردند. گروه دوم به مناطق شهری تمرکز نمودند. اورشلیم با جمعیتی در حدود صد‌هزار نفر تا آن زمان بزرگ‌ترین شهر آن سرزمین بود؛ گرچه به‌طور قابل‎توجهی از مراکز ساحلی، نظیر غزه که عمدتاً یونانی‎ها و دیگر ساکنین غیریهودی در آن اقامت داشتند، کوچکتر بود. یهودیان فلسطین اساساً کشاورز باقی ماندند و کشاورزی نیز در آنجا پیشرفت کرد. در این دوران صنایع دستی نیز احتمالاً جایگاه بسیار مهمی در اقتصاد فلسطین پیدا کرد و این مسئله علی‎رغم این حقیقت بود که محصولات صنعتگران و هنرمندان یهودی قابل قیاس با بسیاری از کالاهای وارداتی نبود. با وجود‌‌این، ادبیات این دوره اشاره بر این دارد که حداقل چهل نوع مختلف از صنعتگران بومی وجود داشته‌اند و روستاهای بسیاری به مشاغلی خاص می‎پرداختند.93
در یادداشت‌های متون مقدس، بزرگی و برکت کار جسمانی همواره مورد تأکید بود و بسیاری از اعضای طبقه روحانیان و نیز بسیاری از پژوهشگران برجسته، خود و خاندان خود را با انجام کارهای بدنی مورد تکفل قرار می‎دادند. موقعیت فلسطین در جهان روم بدین معنا بود که بسیاری از تجارت‎های بزرگ بین‎المللی، در پیوند شرق با روم و ایالات پهنه غربی این کشور ریشه داشت. این آمد و شد، برای آن‌که مقامات رومی را به بنای نهادن گمرک‎خانه‎هایی در اریحا94‌، یافا و غزه ترغیب کند، کافی بود؛ گرچه بسیاری از این شهرها که بیشترین میزان مبادلات تجاری را داشتند، در دستان یهودیان نبود. از سوی دیگر نیز فلسطین بسیاری از محصولات طبیعی کشور خود را صادر می‌کرد و درعوض از مجموعه بسیاری از کالاهای خارجی بهره‎مند می‎شد که دامنه آن از آب‌جوی مدیترانه‎ای و سرکه عِدِنی تا لوازم منزل ایتالیایی و شمع گسترده بود. این واردات عمدتاً توسط کاروان‎داران یهودی بیشتر انجام می‎شد و حتی بسیاری از تجّار که تماسی با جهان خارج نداشتند نیز معمولاً روابط تجاری‎ای را با جماعت پراکنده‌ی یهودی آغاز می‎کردند. بدین ترتیب، پایتخت به مرکز گردشگری تبدیل شد و این در حالی بود که نیازهای مالی مسافران موجب شد طبقه جدید متخصصان صرافی و بانک‌داران به‌وجود آیند. بدین ترتیب، حیات اقتصادی یهودیان در طی دوران صلح روم، نشان‎دهنده‌ی یک الگوی متنوع است؛ در سرزمین باستانی دور? هرج و مرج سیاسی بود که با پسرفت و مهاجرت همراه بود، ورای فلسطین در حالی که فرصت پیشرفت‎های مادی برای موفقیت و پیشرفت عده‎ای اندک وجود داشت، اکثریت مردم ناموفق و نااستوار بودند.95

2-1)دوره‌ی قرون وسطی
1-2-1)اقتصاد قرون وسطی و یهودیت بیزانسی
چهار قرن پس از ویرانی اورشلیم به‌دست سردمداران رومی، جنسریک وانتال96 شهر روم را نیز ویران کرد. پس از آن قسطنطنیه در کانون توجهات قرار گرفت و به پایتخت روم شرقی یا امپراتوری بیزانس تبدیل شد. در قلب این شهر که بزرگ‌ترین مرکز مسیحیان قرون وسطا بود، بازرگانان و صنعتگران یهودی نقش بسیار مهمی را از لحاظ تاریخی بازی می‎کردند. قرن‌ها قبل از دوره‌ی صلح روم جمعیت قابل توجهی از یهودیان در قلمروی می‎زیستند که بعدها امپراتوری شرقی روم نامیده شد. حتی پس از آن‌که رواج سریع اسلام جوامع بزرگ مصر و مغرب زمین97 را از حکومت بیزانس جدا کرد، هزاران ساکن یهودی در مقدونیه،تریث98 وتیثالی 99 باقی ماندند؛ گرچه هنوز بسیاری در پایتخت بودندو بسیاری نیز در مرکز صنعتی تبس به سر می‎بردند.100
در این دوره برخلاف سرزمین‎های مسیحیان غرب و مسلمانان جنوب شرقی، مالیات‌های خاصی برای جوامع یهودی در امپراطوری شرقی وضع می‎شد و قانون‌گذاری‎های تبعیض‎آمیز (نظیر ممنوعیت بهره‎گیری از خدمات عمومی و ارتش نظامی) علیه تمامی کسانی که به آئین ارتدکسی یونانی ایمان نداشتند، آنها را تحت‎الشعاع قرار می‎داد. پیشرفت راهبرد‎های مرتبط با امور برون مرزی نظیر صدور کارت ترددی که با گذرنامه‌ی امروزی مشابهت داشت برای ساکنان داخل امپراتوری در قسطنطنیه تجلی بیشتری یافت. فعالیتهای بازرگانان خارجی در این شهر بیشتر مورد نظارت قرار می‎گرفت و محدودیت‎هایی نیز برای ورود و خروج آنان و نحو? تجارت ایشان در نظر گرفته شد. بیشتر این محدودیت‎ها به منظور حفظ امنیت صورت می‎گرفت.101
تجار یهودی بیزانس در سه حوزه اصلی تجارت در سرزمین‎های دوردست مشارکت داشتند: اول، تجارت خاور دور بود که کاروانان یهودی شمش‎های طلا و نقره را برای تهیه‌ی ادویه، ابریشم و دیگر تجملات شرقی به دمشق، بغداد و بصره می‎بردند. برخی از آن دورتر می‌رفتند و در جستجوی کالاهای شرقی از راه زمینی و یا دریایی به هند و چین نیز سفر می‎کردند و بدین ترتیب سنت تجاری یهودی را حفظ می‌کردند که تاریخ آن ، به زمانم صلح رومیان بازمی‎گشت؛ حوزه‌ی دوم، فعالیت آنان در شمال بیزانتیوم بود که در سرزمین‎های مجارستان، بلغار خزر و در مسیر کِیف (پایتخت اوکراین) صورت می‎گرفت و آنان در آنجا با تجار سوئدی و در کنار ولگا و دنیپر به تجارت می‌پرداختند و عسل، روغن، خز، عنبر از آنان تهیه نموده و در مقابل صنایع دستی و اقلام بیزانسی را به آنها می‎فروختند. شرایط سخت زمستان به‌ویژه در سرمای رودخانه‎های روسیه، تجارت در این منطقه را برای
آنان بسیار دشوار و پرخطر می‎کرد؛ حوزه‌ی سوم تجارت، در حقیقت بازارهای غرب بودند. امپراتورهای بیزانسی نظارتی صوری بر شهرهای مختلف ایتالیا داشتند که از میان آنها ونیز وآمالفی 102 دارای اهمیت ویژه‎ای بودند. قطعاً تا پایان قرن دهم، بسیاری از معاملاتی که از طریق این پایگاه‎های صنعتی شرقی انجام می‎شد در دست بازرگانان یهودی بود که روابط تنگاتنگی با قسطنطنیه داشتند.
بدین ترتیب، علی‎رغم دشواری‌هایی که در راه تجارت با اماکن دوردست در دوران آغازین قرون وسطا بود، تجار یهودی گاهی در قادرساختن مراکز بازرگانی قسطنطنیه در حفظ تماس اقتصادی خاور و باختر نقش کلیدی داشتند. گرچه ما فاقد هرگونه اطلاعات مشروحی در این باب هستیم ، به نظر می‎رسد اکثریت یهودیانی که به نوعی به تجارت خارجی می‎پرداختند، به صنعت ابریشم روی آورده بودند یا به رنگرزی می‎پرداختند. در نگاه بر ماهیت دینی آنان، به نظر غیرمحتمل است که صنعت ابریشم‎کاران قسطنطنیه و تبس، به راحتی اعضای یهودی را پذیرفته باشند. اکنون سؤال این است که چگونه این صنعتگران یهودی به درون نظام انحصاری صنفی و نظارت دولتی نفوذ نمودند؟ مشهور است که در قرن دهم،


پاسخی بگذارید