۲-۴-۱) رابطه بین اشتراک بهترین تجربیات و رفتار نوآورانه کارکنان:

بر اساس نتایج تحقیقات قبلی مشخص شده است که اشتراک بهترین تجربیات ترویج و اجرای ایدههای جدید را در دریافت کنندههای دانش تشویق میکند (بعنوان مثال Nonaka, 1994; Plessis & Africa, 2007). با اشتراک بهترین تجربیات در واقع یک فرد در ایجاد دانش خاص سازمانی و ترکیب آن و ترکیب مجدد آن همکاری میکند(Teigland & Wasko, 2003). اشتراک بهترین تجربیات و خطاها به متخصصان این امکان را میدهد که ایده را با همکاران خود اجتماعی کرده و زمینه را ایجاد کنند و توجهشان به مزایای آن جلب شود و سپس این ایده جدید را به یک راه حل کاربردی تبدیل کنند(Mura et al., 2013). تئوری تبادل اجتماعی[۲۱] این ایده را تا حدی پشتیبانی میکند(Dirks & Ferrin, 2001). این نویسندگان بر نقشی که بوسیله هنجار متقابل بازی میشود، تأکید دارند : یعنی افرادی که در رفتارهای منفعت اجتماعی(مثلاً اشتراک بهترین تجربیات) مشارکت میکنند انتظاری ایجاد میکنند که همکاری آنها به همان صورت در آینده پاسخ متقابل داده خواهد شد (مثلاً با همکاری در ترویج یا اجرای یک ایده جدید). بحث بیشتری در این خصوص از مدل نوآروی خصوصی-جمعی (Hippel & Krogh, 2003) میآید. این مدل پیشنهاد میکند که افراد میتوانند در ایجاد و خلق کالاهای عمومی مشارکت کنند زیرا آنها میتوانند منافع شخصی را از طریق فرآیندهای کاری از قبیل یادگیری و لذتبردن حفظ کنند و همچنین از مشارکت در اجتماع منفعت و سود ببرند. این ایده از مشاهدات جامعه نرم افزاری منبع باز[۲۲] بدست آمده است اما به شدت با این فرضیه سازگار است که اشتراک دانش راهی است که افراد را قادر میسازد که بهترین تجربیات شان را در اختیار عموم قرار دهند بمنظور اینکه از این طریق فرآیند اشتراک محرکها و انگیزههای خارجی دریافت کرده و بیشتر با دیگران در ارتباط باشند. بطور کلی، اشتراک بهترین تجربیات میتواند برای به آسانتر کردن تلاشهای بعدی کمک کرده و اثربخشتر باشد و بنابراین افراد را به فعالتربودن در ترویج ایدههای جدید هدایت کند.

۲-۴-۲) رابطه بین اشتراک خطاها و رفتار نوآورانه کارکنان

هنجار مقابله به مثل کردن به اشتراک خطاها نیز میتواند بسط داده شد. اشتراک یک خطای شخصی همچنین یک رفتار منفعت اجتماعی است (Chow, Deng, & Ho, 2011) و هدفش این است که دیگران را از انجام همان اشتباه و خطا در آینده باز دارد. همانند اشتراک بهترین تجربیات، بنابراین انتظارات متقابل میتواند انگیزه و محرکی برای تلاش بیشتر در ترویج، ترغیب و بکاربردن ایدههای جدید در بافت اجتماعی گردد. در واقع چندین محقق مشاهده کردند که یک خطای به اشتراک گذاشته به ندرت از طرف انتقال دهندگان آن مفید تلقی میگردد که متقابلاً جبران گردد چرا که نسبتاً مخاطره آمیز است و ممکن است بر خلاف آنها استفاده گردد (Cannon & Edmondson, 2001; Husted & Michailova, 2002). بهرحال یک بحث متفاوت بعنوان یک ایده یا نظریه میتواند اشتراک خطاها را با اجرا بطور نزدیکی ارتباط دهد. این بحث توجه را از مفیدبودن “یک خطای به اشتراک گذاشته شده” بعنوان نشانهای برای عمل متقابل دور کرده و به مفید بودن فرآیند اشتراک بعنوان نشانهای برای یادگیری جلب میکند. تحت شرایط مطلوب، اشتراک خطاها، تعاملات اجتماعی را که در هر گروه بطور متقابل و دوجانبه افراد به همدیگر در مسائلشان کمک میکنند را حمایت میکند(Teigland & Wasko, 2003). این چنین تعاملات و تقابلهای اجتماعی تبادل اطلاعات مفید و تجربیات مفید را تقویت میکند و همچنین ترکیب مجدد آن اطلاعات را در یک درک و فهم جدید تقویت میکند(Huber, 1991). بنابراین فرآیند اشتراک خطاها یک تفکر دوباره از تجربه شخصی را آغاز میکند که میتواند اساسی یا جزئی باشد و قابلیت افراد در ترجمه و تبدیل ایدههای جدید به راهحلهای کاربردی را بهبود بخشد. در نتیجه این بحث میتوان گفت که مشارکت و درگیری در اشتراک خطاها و اشتباهات مرتبط با کار میتواند گرایش، تمایل و قابلیت به سمت ترویج ایدههای جدید در افراد را پشتیبانی کند.

۲-۴-۳) اثر تعدیل‌گر سرمایه اجتماعی رابطه‌ای بر ترویج ایده‌های جدید در رفتار نوآورانه کارکنان:

مطالعات گذشته پیشنهاد کردهاند که افراد وقتی که سرمایههای رابطهایشان افزایش مییابد برای اشتراک دانش در ترویج ایدههای جدید تمایل کمتری دارند. مفهوم نزدیکی رابطهای[۲۳] بسیار مهم است: روابط قوی از اعتماد فردی تشکیل شده است که افراد را به سمت اعمال خوب تشویق میکند (بعنوان مثالMoran, 2005). در مقابل، افراد از رفتارهایی که ممکن است خودخواهانه یا کنترلکننده[۲۴] بنظر برسد، دوری میکنند چون اعتماد بین دو طرف را بخطر میاندازد. ترویج یک نوآوری میتواند بعنوان یکی از آن رفتارها مخصوصاً در مشاغل حرفهای بنظر برسد (Freidson, 2001). در واقع، برای حرفهایها ، استقلال در تصمیمگیری اهمیت اصلیشان است و کمتر تمایل دارند که به کاری مجبور شوند، مخصوصاً زمانی که ایدههای جدید تصمیمگیریشان را زیر سؤال ببرد (Llewellyn, 2001).در حالی که دریافت بهترین تجربیات معمولاً از طرف متخصصان وحرفهایها بطور مثبت درک میگردد زیرا در تصمیمگیری به آنها کمک میکند. وادار شدن به سمت یک ایده جدید میتواند منفی تلقی گردد. بعنوان یک تصمیم جایگزین برای تصمیمگیری بمنظور جلوگیری از نزدیکی رابطه کمتر انتظار میرود که به اشتراک گذارندان دانش آن را به ترویج ایدههای جدید ترجمه کنند زمانی که روابط اجتماعی قویتر میشود.

۲-۴-۴) اثر تعدیل‌گر سرمایه اجتماعی ساختاری بر ترویج ایدههای جدید در رفتار نوآورانه کارکنان:

با توجه به سرمایه ساختاری، چندین محقق مشاهده کردند که تعداد روابط، یک سرمایه ارزشمند برای افراد است بخاطر اینکه آنها میتوانند به منابع دسترسی داشته باشند و منابع برای رسیدن به اهداف فراهم باشد (Burt, 1992; Coleman & Coleman, 1990; Kang, Morris, & Snell, 2007). از این رو، هر چه تعداد روابط اجتماعی بیشتر باشد، امکان اینکه افراد کسانی که تمایل به پشتیبانی و حمایت ایده جدید را دارند شناسایی کنند، بیشتر است. به این ترتیب، افراد میتوانند انتظارات بیشتری داشته باشند که اشتراک دانش آنها در پشتیبانی از یک ایده جدید اثربخشتر خواهد بود زمانی که آنها به شبکه بزرگتری از آشنایان متصل باشند.
 
شکل ۲-۱ : مدل مفهومی تحقیق (Mura et al., 2013)

این را هم حتما بخوانید :   مقاله - بررسی تأثیر اشتراک دانش بر رفتار نوآورانه کارکنان کارکنان با در نظر گرفتن ...

فصل سوم:

روششناسی تحقیق

منظور از تحقیق، تلاش منظم و سازمان یافتهای برای بررسی مسئلهای خاص که به یک راه حل نیاز دارد، بوده و شامل گامهایی است که طراحی و پیگیری میشود تا پاسخهایی برای مسأله مورد علاقه ما در محیط کاری بدست آید. نخستین گام در تحقیق، آگاهی از زمینههای مشکلآفرین در سازمان و شناسایی روشن و مشخص کلی که به بررسی و اصلاح نیاز دارد. هنگامی که مشکل یا مشکلات مهم شناسایی شد میتوان گامهای بعدی گردآوری اطلاعات، تحلیل داده ها و نمایش عواملی که با مشکل پیوند دارند، پیمود. مجموعه فرآیندی که سعی میکنیم توسط آن مشکلات را حل کنیم، تحقیق مینامند. در این فصل، روش تحقیق، جامعه، نمونه، روش های نمونهگیری، روش و ابزار گردآوری اطلاعات، روایی و پایایی پرسشنامه، متغیرهای تحقیق و شیوه تجزیه و تحلیل و تفسیر دادهها بیان میگردد.

۳-۱) روش تحقیق

روشهای تحقیق را میتوان با توجه به دو ملاک هدف تحقیق و نحوه گردآوری دادهها تقسیم بندی نمود(سرمد, بازرگان و حجازی, ۱۳۷۷) تحقیقات کاربردی، تحقیقاتی هستند که نظریهها، قانونمندیها، اصول و فنونی که در تحقیقات پایه تدوین میشود را برای حل مسائل اجرایی و واقعی بکار میگیرد (خاکی, ۱۳۸۲). تحقیق کاربردی تلاش برای پاسخگویی به یک مسأله و مشکل علمی است که در دنیای واقعی وجود دارد. نکته دیگر در این رابطه بیان تحقیقات توصیفی است. تحقیقات توصیفی را میتوان به چند دسته تقسیم نمود که یکی از آنها روش پیمایشی میباشد. در این روش نگرش و رفتار جامعه بر اساس انتخاب نمونهای تصادفی که معرف آن جامعه خاص باشد و بررسی نظرات آنها از طریق یک رشته سوالهای خاص مورد بررسی قرار میگیرد. نوع این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی و از نوع پیمایشی- تحلیلی میباشد.

۳-۲) جامعه آماری

تعدادی از عناصر جامعه که حداقل دارای یک صفت مشترک باشند، جامعه آماری را تشکیل میدهند (طورانی، ۱۳۸۶ ، ص ۱) و مجموعهای از اعضای حقیقی یا فرضی هستند که نتایج پژوهشی آنان انتقال داده میشود (دلاور، ۱۳۸۵). جامعه مورد مطالعه در این پژوهش را کارکنان شرکت مهندسی مشاور طوس آب تشکیل میدهند که تعداد آنها حدود ۳۰۰ نفر میباشد. همچنین در این تحقیق تحلیل در سطح فردی میباشد.

۳-۳) نمونه آماری

از آنجائیکه محقق به دنبال تعیین پارامترهای جامعه میباشد ولی دسترسی به همه اعضاء بطور مستقیم از طریق سرشماری به لحاظ زمانی امکان پذیر نیست، برای استنباط پارامترهای مورد نظر به نمونهای از جامعه آماری اکتفا میشود (آذر و مومنی، ۱۳۸۹ ،ص۱). کما اینکه به زعم سکاران (۲۰۱۰) کیفیت بهتر دادهها در نمونهگیری بهتر خواهد بود. نمونه، یعنی مجموعهای از نشانهها که از یک قسمت، یک گروه یا جامعه بزرگتر انتخاب میشود، بطوریکه این مجموعه معرف کیفیات و ویژگیهای آن قسمت، گروه یا جامعه بزرگتر باشد لذا با مطالعه آن، محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه تعمیم دهد (خاکی, ۱۳۸۲).
دو نوع روش نمونهگیری تصادفی و غیرتصادفی وجود دارد. در نمونهگیری تصادفی، همه اعضاء شانس مساوی برای انتخاب شدن دارند. در نمونهگیری غیرتصادفی اعضای جامعه از شانس و احتمال یکسان برای انتخاب شدن برخوردار نیستند و هر کدام از این دو نوع دارای انواعی میباشد. از آنجا که این تحقیق بر اساس نوع هدف کاربردی بوده و معرفبودن گروه نمونه برای اهداف تعمیمپذیری به جامعه دارای اهمیت میباشد بنابراین از نمونهگیری احتمالی استفاده میشود. با توجه به اینکه تعداد دقیق پرسنل شرکت مهندسی مشاور طوس آب بر اساس بر اساس اطلاعات اخذ شده از امور اداری موجود است، لذا از شیوه نمونهگیری تصادفی استفاده میشود.
برای تعیین حجم نمونه از روشهای مختلفی استفاده میشود که یکی از فرمول‌های معمول برای محاسبه حجم نمونه فرمول کوکران[۲۵] است:
n=(N×t2×p×q)÷(N×d2+ t2×p×q(
در فرمول فوق معمولاٌ؛ حداکثر اشتباه مجاز (d) معادل ۰۸/۰،  ضریب اطمینان ۹۲/۰،  ۹۶/۱= t و مقادیر p و q نیز هرکدام معادل ۵/۰ و حجم جامعه =N در نظر گرفته می‌شود. مقدار P برابر با ۵/۰ در نظر گرفته می‌شود. زیرا اگر ۵/۰ = P باشد n حداکثر مقدار ممکن خود را پیدا می‌کند و این امر سبب می‌شود که نمونه به حد کافی بزرگ باشد(سرمد و همکاران، ۱۳۸۸). براساس فرمول کوکران و با توجه به اینکه تعداد کل پرسنل شرکت مهندسی مشاور طوس آب ۳۰۰ نفر میباشند لذا با توجه به جامعه ۳۰۰ نفری حد کفایت تعداد نمونه ۱۱۹ تا میباشد.
n = (300×۱٫۹۶۲×۰٫۵×۰٫۵)÷(۳۰۰×۰٫۰۸۲+ ۱٫۹۶۲×۰٫۵×۰٫۵) n=119
تعداد حداقل نمونه نیز با استفاده از نرمافزار جی پاور مورد محاسبه قرار میگیرد که در آن در کنار متغیرها، به نوع ابزار تجزیه و تحلیل نیز توجه میگردد. بر اساس اینکه تعداد متغیرها ۵ تا میباشد لذا داریم:
n => 50+ 8*5 n =>90
در این تحقیق پس از توزیع۱۴۰ عدد پرسشنامه تعداد ۱۲۵ عدد برگشت داده شد که از این تعداد ۱۴ تا بعلت ناقص بودن قابل استفاده نبود لذا ۱۱۱ عدد پرسشنامه جهت تجزیه و تحلیل مورد استفاده قرار گرفت.

۳-۴) متغیرهای تحقیق

یک متغیر هر چیزیست که بتواند مقدار و ارزش مختلف یا متفاوتی را بگیرد. این ارزش میتواند در زمانهای مختلف برای همان موضوع یا شخص متفاوت باشد، یا در همان زمان برای موضوعات یا اشخاص مختلف، متفاوت باشد (Sekaran & Bougie, 2010). متغیرها به انواع مختلفی تقسیم بندی میشوند که عبارتند از: متغیر مستقل (متغیر پیشبینی کننده)- متغیر وابسته یا تابع (متغیر ملاک، میزان)، متغیر تعدیلگر و متغیر میانجی(متغیر واسط).
با توجه به مدل مفهومی تحقیق که در فصل قبل نشان داده شده است، این پژوهش دارای متغیر مستقل، متغیر وابسته و متغیر تعدیلگر میباشد.

این را هم حتما بخوانید :   مقاله علمی با منبع : بررسی کهن الگوهای داراب نامه طرسوسی- قسمت ۱۰

۳-۴-۱) متغیر مستقل تحقیق

متغیر مستقل عواملی هستند که متغیر وابسته را تحت تأثیر قرار میدهند(Sekaran & Bougie, 2010). در این تحقیق اشتراک دانش متغیر مستقل میباشد.

۳-۴-۲) متغیر وابسته تحقیق

بر اساس گفته حافظنیا متغیر وابسته تابع تغییرات متغیر مستقل میباشد و در واقع، معلول آن محسوب میشود (۱۳۸۹). این متغیر آرزو و آمال محقق در پژوهش است (Sekaran & Bougie, 2010) و اصولاً او در تحقیق به دنبال رسیدن به همین متغیر است در پژوهش حاضر رفتار نوآورانه کارکنان متغیر وابسته میباشد.

۳-۴-۳) متغیر تعدیل‌گر تحقیق

متغیر تعدیلگر متغیری است که جهت و شدت ارتباط بین متغیر مستقل و وابسته را تحت تأثیر قرار میدهد (Baron & Kenny, 1986). در این تحقیق سرمایه اجتماعی رابطهای و سرمایه اجتماعی ساختاری بعنوان متغیر تعدیلگر میباشند.

۳-۵ ) روش و ابزار گردآوری داده‌ها

یکی از روش های رایج در گردآوری اطلاعات در پژوهش های پیمایشی استفاده از پرسشنامه میباشد. با توجه به اینکه چگونگی اندازهگیری متغیرهای تحقیق مشخص است و با توجه به درجه دقت لازم در گردآوری اطلاعات، طول مدت پژوهش و سایر هزینهها و منابع مرتبط و موجود برای گردآوری دادهها، در این تحقیق جهت جمعآوری دادههای مورد نیاز از پرسشنامه استفاده خواهد شد.
پرسشنامه این تحقیق دارای ۲۰ گویه در چهار بخش اشتراک بهترین تجربیات، اشتراک خطاها و اشتباهات و ترویج ایده و سرمایه اجتماعی رابطهای و ساختاری میباشد که پاسخهای آن در یک طیف لیکرت قسمتبندی شده است. سوالات پرسشنامه در خصوص اشتراک بهترین تجربیات و اشتراک خطاها از تحقیقات مربوطه (Davenport & Prusak, 2000; Huy et al. 2010) استخراج شده است که این سوالات نشاندهنده حدی است که کارمندان تجربیات و خطاهایشان را با همکارانشان به اشتراک میگذارند. ایده بعنوان بعد رفتار کاری نوآورانه از طریق ۴ سوال در پرسشنامه مورد آزمون قرار میگیرند که از تحقیقات مرتبط (Janssen, 2000; jeroen de Jong & Hartog, 2010) استخراج شدهاند. سرمایه اجتماعی رابطهای (Kale, Singh, & Perlmutter, 2000; Wasko & Faraj, 2005) و سرمایه اجتماعی ساختاری نیز بوسیله سوالاتی که از تحقیقات گذشته (M. Subramaniam & Youndt, 2005; Wenpin Tsai & Ghoshal, 1998) بدست آمده است سنجیده میشود.
مقیاس لیکرت یکی از رایجترین مقیاسهای اندازهگیری نگرش است. پاسخگو میزان موافقت خود را با هر یک از عبارات در یک مقیاس درجهبندی شده که معمولاً از یک تا پنج (گاهی تا هفت) درجه است، نشان میدهد. این مقیاس شامل مجموعهای از سؤالات است که بار نگرشی یا ارزشی همه آنها تقریباً برابر تلقی میشود. پاسخگو مقیاسی را که بین دو حد نهایی محصور است، بر حسب شدت یا ضعف نگرش خود برمیگزیند. برای تعیین نمره نگرش فرد، نمره هر یک از موقعیتهای منتخب او در تمام مقیاسها با هم جمع و سپس معدلگیری میشود و بدین ترتیب نمره نگرش فرد به دست میآید(خاکی, ۱۳۸۲) در این تحقیق مؤلفههای هر یک از متغیرها با توجه به تحقیقات گذشته، مشخص شده و از پاسخگو خواسته شده میزان موافقت خود را در مقیاس لیکرت که از یک تا پنج درجهبندی شده مشخص کند؛ بگونهای که عدد ۵ به معنی موافقت کامل و عدد ۱ به معنی مخالفت کامل میباشد (پرسشنامه در پیوست شماره ۱ آمده است.)

۳-۶ ) روایی [۲۶]و پایایی[۲۷] پرسشنامه

استفاده از ابزار بهتر، صحت بیشتر نتایج را تضمین میکند که این امر خود کیفیت علمی پژوهش را افزایش میدهد. در این جا باید به طریقی، مناسب و صحیح بودن سنجهها ارزیابی شود. دو معیار عمده برای آزمون درستی سنجهها، روایی و پایایی است. به طور کلی روایی و پایایی، دقت علمی کاربردی در بررسی پژوهش را تأیید و تصدیق مینماید. یک آزمون خوب باید تعدادی ویژگی مطلوب مانند عینیت، سهولت اجرا، عملی بودن، سهولت تعبیر و تفسیر، روایی و پایایی برخوردار باشد. مهمترین موارد ذکر شده در این ویژگیها، روایی و پایایی است (مومنی و فعال‌قیومی,۱۳۹۰، ص ۲۰۵). تمام کوشش یک محقق این است که دادههای جمعآوری شده با کیفیت باشند. لذا دقت اندازهگیری (روایی و پایایی) نیز در این تحقیق مدنظر بوده است. چرا که استفاده از ابزار دقیقتر و بهتر، کیفیت دادهها و در نتیجه نتایج دقیقتر را تضمین خواهد نمود که این امر خود کیفیت علمی پروهش را افزایش خواهد داد. دو معیار عمده برای آزمون درستی سنجهها در پژوهش حاضر روایی و پایایی است که در ادامه توضیح داده خواهد شد.
رابطه روایی و پایایی از این قرار است که یک ابزار باید پایا باشد تا بتواند روا باشد. اگر آزمونی در هر بار اجرا روی تعدادی نمونه نتایج مختلفی بدست بدهد ابزار آن آزمون پایا نخواهد بود و در واقع هیچ چیز را به درستی اندازه نخواهد گرفت و اگر این ابزار چیزی را به درستی اندازهگیری نکند روا نخواهد بود و هیچ اطلاعات مفیدی را در اختیار نخواهد گذاشت. پس برای این که یک آزمون روا باشد نخست باید پایا باشد. یعنی پایایی شرط روایی است، اما روایی برای پایایی ضروری نیست(مومنی و فعال‌قیومی, ۱۳۹۰، ص ۲۰۶)

۳-۶-۱) روایی پرسشنامه

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir
Tags: