به طور کلی خلاقیت فرآیندی است که دارای پنج مرحله به شرح زیر است:
۱٫مرحله اول آمادگی: آمادگی شامل توجه دقیق و متمرکز بر روی مسئله تحت بررسی و شا خصهای مختلف ان به منظور حل مسئله است. بر طبق این مرحله شکل تحصیل آموزش و تحقیق یک پایه اساسی برای ایجاد خلاقیت است.
۲٫مرحله دوم، نهفتگی (خواب بر روی مسئله): عبارتست از زمان تفکر و واکنش. به طور کلی یک دوره ای است که توجه ضمیر خودآگاه از تمرکز بر روی مسئله مورد نظر دور می شود. بعضی مواقع ایده های اساسی نتیجه تفکر ضمیر ناخودآگاه است و وقتی فرد به مسئله تفکر نمی کند در ذهن ایجاد می شود. به همین جهت به این مرحله خواب بر روی مسئله هم گفته می شود. البته این مرحله الزاما منجر به خلاقیت نمی شود.
۳٫مرحله سوم اصرار و پافشاری: گاهی اوقات جهت دستیابی به خلاقیت تلاشهای مصرانه مورد نیاز است. در این مرحله تلاش بیشتر می شود اطلاعات جدید افزوده می گردد و یا مساله دوباره تعریف می شود تا نتایج مختلف و جدیدی ایجاد گردد. علاوه بر آن نیاز است تا جسارت و پشتکار در مواجهه با مشکلات و بحرانها بخرج داده شود. در این مرحله افراد خلاق با ایده های خود درگیر می شوند و برایشان مهم نیست که چه پیامدها و هزینه هایی برای آنها بدنبال دارد.
۴٫مرحله چهارم بینش و بصیرت: بینش و بصیرت حاصل تلاشهای بی وقفه در جهت یافتن راه حل منحصر به فرد برای مساله است و بعنوان نقطه واقعی حل مسئله نتیجه مرحله آمادگی و نهفتگی می باشد. در این مرحله فرد ایده ای را می یابد که همواره در جستجوی آن بوده ولی قبلا از آن غفلت کرده بود.
۵٫مرحله پنجم رسیدگی و تحقیق: این مرحله یک مرحله حیاتی است زیرا بینش و ایده جدید برای اطمینان ازاینکه معتبر و مناسب است مورد آزمون قرار می گیرد حال اگر ایده ای بکار برده شود بدون آنکه مطلوبیت بالقوه آن مورد سنجش قرار گرفته باشد ممکن است منجر به زیانهای جبران ناپذیری گردد. در این مرحله فرد خلاق باید فرضیات خود را از طریق روشهای مختلف مورد بررسی و نقد قرار دهد در صورت تایید نگردیدن فرضیت دیگری را بطور متناسب تنظیم نماید. (حقیقی، ۱۳۸۲).
نمودار ۲-۳: مراحل فرایند خلاقیت (حقیقی، ۱۳۸۲)
رسیدگی و تحقیق
بینش و بصیرت
اصرار و پافشاری
نهفتگی
آمادگی
محرکهای فرایند خلاقیت
فرایند خلاقیت نیازمند محرکهایی است. این محرکها در سه دسته کلی قابل بررسی می باشد و عبارتند از:
۱٫متغیرهای ساختاری
۲٫متغیرهای فرهنگی
۳٫متغیرهای انسانی
متغیرهایی خلاقیت که باعث تحریک ابتکار در سازمان می شوند در نمودار ۴-۲ نقش داده شده اند:
نمودار ۲-۴ متغیرهای خلاقیت و محرک ابتکار در سازمان (حقیقی، ۱۳۸۲)

متغیرهای ساختاری
– ساختارهای ارگانیک
– فراوانی منابع
– ارتباطات زیاد در بین واحدها

 

متغیرهای فرهنگی
– پذیرش ابهام
– تحمل موضوعات غیرعملی
– کنترلهای بیرونی کم

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است
Tags: