• ریسک کشوری

 

در اندازه‌گیری ریسک اعتباری، ریسک مشخصه‌ای را باید اندازه گرفت که تعبیرهای مختلفی از آن می‌شود کرد: ریسک نکول، ریسک کاهش رتبه، ریسک نرخ بهره، ریسک تفاوت نرخ بهره.

 

۲-۱۱- اندازه‌گیری ریسک اعتباری

 

برای اندازه‌گیری ریسک اعتباری باید به این موارد توجه کرد:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

 

    • احتمال نُکول: احتمال این است که طرف قرارداد در مدت تعیین‌شده در قرارداد، به تمام یا بخشی از تعهدات‌اش، خواسته یا ناخواسته عمل نکند.

 

    • میزان تعهداعتباری: نشان می‌دهد که در زمان نکول، چه مقدار از تعهدات متأثر از نکول قرار می‌گیرد.

 

  • نرخ بازیافت: در صورت نکول، چه سهمی از تعهدات ممکن است از راه‌های مختلف مثل وثیقه و … بازگردد.

 

۲-۱۲- رتبه‌بندی اعتباری

 

بحثی مهم دیگری که در اندازه‌گیری ریسک اعتباری مطرح می‌شود، رتبه‌بندی اعتباری شرکت‌هاست.
برای سنجش ریسک اعتباری معمولاً شرکت‌ها را بر اساس ریسکی که در قرارداد متوجه بانک می‌کنند مرتب کرده و اصطلاحا رتبه‌بندی می‌کنند. برای اندازه‌گیری ریسک اعتباری، به هر رتبه احتمال نُکولی نسبت می‌دهند.
برای رتبه‌بندی اعتباری از مدل‌های مختلفی استفاده می‌شود. مدل‌های لوجیت و پروبیت، تحلیل تفکیک خطی، روش نزدیک‌ترین همسایه‌ها، مدل‌های ساختاری (مثل مدل کی‌ام‌وی) و نهایتا مدل‌های شبکه عصبی و الگوریتم ژنتیک.

 

۲-۱۳- ارزیابی ریسک اعتباری

 

بحران‌های ارزی، بحران‌های بانکی، استرس مالی، فشار بازار ارز، ورشکستگی، نکول، مطالبات معوق و سوخت‌شده و… واژه‌هایی هستند که فراوان در ادبیات اقتصادی به کار می‌روند و هر واژه همراه با اضطراب و ترس بیان می‌شود. هنر اقتصاددانان، متخصصان مالی و حتی سیاستگذاران آن است که وقوع این پدیده‌های شوم اقتصادی را متوقف کنند یا احتمال رخداد آنها را کاهش دهند. اقتصاددانان سعی دارند با ترکیب بهینه سیاست‌های مالی و سیاست‌های پولی و با استفاده از نهادهای کارشناسی همچون بانک مرکزی ثبات همراه با رشد را برای اقتصاد به ارمغان بیاورند. نهادهای ناظر بر بازار سرمایه سعی دارند با طراحی قواعد و ابزارهای مناسب، ضمن شکوفایی بازار مانع شکل‌گیری حباب و سقوط بازار شوند. اما با همه این اقدامات باز هم بحران‌ها رخ می‌دهند و تبعات ناگواری به بار می‌آورند.
در کشورهای پیشرفته علاوه بر تمامی تلاش‌های صورت‌گرفته از طرف نهادهای دولتی و سیاستگذاری برای مهار بحران‌های فوق‌الذکر، موسسات رتبه‌بندی و اعتبارسنجی کمک بسیار زیادی در جلوگیری از وقوع آن بحران‌ها انجام می‌دهند. این موسسات در این کشورها از جایگاه بسیار بالایی برخوردار هستند و گزارش‌های آنها بر رفتار سرمایه‌گذاران تاثیر می‌گذارد. سابقه این موسسات بسیار طولانی است؛ به عنوان مثال موسسه استاندارد اند پورز از سال ۱۸۶۰ میلادی شروع به فعالیت کرد و در حال حاضر بیش از ۱۴۰۰ تحلیلگر در کل دنیا دارد و رتبه‌بندی بیش از ۱۲۷ کشور دنیا و ارزیابی یک میلیون اوراق بهادار با بیش از ۶۰ تریلیون دلار را انجام می‌دهند. در حال حاضر بیش از ۷۵ آژانس رتبه‌بندی اعتباری در دنیا وجود دارد.
بسیاری از کارشناسان، بحران اخیر سال‌های ۲۰۰۹-۲۰۰۷را ناشی از ارزیابی‌های نادرست از اوراق بهادار و وام‌های رهنی دانسته‌اند. موسسه استاندارد اند پورز رسماً به این نقصان اعتراف کرده و اشاره داشته است که از سال ۲۰۰۷ تا آخر سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۴۰۰ میلیون دلار جهت ارتقای سیستم خود و برطرف کردن نقصان‌های سیستم ارزیابی خود هزینه کرده است. این موسسه اعلام داشته است بعد از این بحران یکی از معیارهای جدیدی که به سیستم خود اضافه کرده است، معیار کنترل نظارتی دولت بر اوراق است. بعد از بحران سال ۲۰۰۷ سازمان جهانی کمیسیون اوراق بهادار (IOSCO) نقش موثرتری در برقراری ارتباط بین آژانس‌های رتبه‌بندی به ویژه در انتقال اطلاعات ایفا کرده است. همچنین این سازمان فعالیت‌های بسیار زیادی در بالا بردن استانداردها و نظارت‌های بین‌المللی داشته است. یکی از مواردی که تاکید زیادی بر آن می‌شود و آن را جزو رموز موفقیت موسسات رتبه‌بندی ذکر می‌کنند بحث استقلال و شفافیت است. این موضوع از چنان اهمیتی برخوردار است که مدیر عامل موسسه استاندارد اند پورز در سخنرانی سال ۲۰۱۳ خود بیان می‌کند‌ مهم‌ترین هدف این آژانس، شفافیت[۲۲] است و بیان می‌کند که برای این منظور متدولوژی محاسبه رتبه‌بندی موسسه در وب‌سایت این آژانس قرار داده شده است تا استفاده‌کنندگان فهم کافی از نحوه ارزیابی ریسک اعتباری داشته باشند. ایشان همچنین در سخنرانی خود اشاره دارد که افراد جهت کسب اطلاعات اعتباری خود از تمامی کانال‌های ممکن استفاده می‌کنند. برای این منظور از حس درونی خود، مذاکرات شفاهی، بررسی‌های میدانی و… استفاده می‌کنند و درباره صحت و سقم اطلاعات کاملاً حساس هستند و در صورتی که موسسات رتبه‌بندی اطلاعات ناقصی به آنها ارائه دهند، اعتماد آنها به این موسسات از بین می‌رود.در باب اهمیت و جایگاه موسسات رتبه‌بندی مطالب زیادی بیان شده است که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

عکس مرتبط با اقتصاد

 

 

  •  
      1. موسسات رتبه‌بندی می‌توانند با ارائه اطلاعات با‌کیفیت، شکاف اطلاعاتی[۲۳]بین دو طرف معامله (مثلاً بین قرض‌دهندگان و قرض‌گیرندگان) را کاهش دهند. به عبارت دیگر با ارائه اطلاعات مناسب، می‌توانند منجر به تقارن اطلاعاتی[۲۴]شوند. اهمیت این موضوع از این جهت است که با گستردگی جوامع و شهرها، کسب اطلاعات دقیق درباره افراد، موسسات و بنگاه‌ها بسیار مشکل است که وجود یک نهاد کاملاً حرفه‌ای و مستقل را می‌طلبد.

     

      1. با کاهش یا از بین رفتن شکاف اطلاعاتی، امکان دستیابی به نرخ‌های بهینه‌تر امکان‌پذیر می‌شود. به عنوان مثال با شناسایی افراد ریسک‌پذیرتر، شرکت‌های بیمه با اعمال نرخ‌های بالاتر برای این گروه، نرخ‌های خود را برای گروه ریسک‌گریزتر کاهش می‌دهند. به عبارت دیگر با شناسایی دقیق رفتار افراد، امکان اعمال نرخ‌های عادلانه‌تر وجود خواهد داشت.

     

    1. لازمه رشد اقتصادی سلامت و شفافیت در نهادها و موسسات مالی است. آژانس‌های اطلاعاتی نقش بسیار مهمی در فراهم آوردن شفافیت و کارایی در اقتصاد دارند. این عمل را از طریق کاهش فاصله اطلاعاتی بین خریدار و فروشنده انجام می‌دهند.

 

بررسی وضعیت بازارهای مالی در ایران حاکی از آن است که این بازارها رشد قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند. مقایسه تعداد بانک‌ها و موسسات اعتباری حال حاضر با یک دهه گذشته نشان از رشد کمی این موسسات است. بررسی نقدینگی وارد‌شده به بورس و همچنین حدود سه برابر شدن حجم معاملات در سال گذشته نیز نشان از روند رو به رشد بازار سرمایه در کشور دارد. تعداد شرکت‌های بیمه نیز موید این موضوع است. به‌رغم گستردگی نسبتاً زیاد موسسات و نهادهای مالی، موسسات و آژانس‌های رتبه‌بندی و اعتبارسنجی هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده‌اند.
بیش از یک دهه از شروع تصمیم‌گیری درباره فعالیت‌های شرکت‌های اعتبارسنجی در ایران می‌گذرد. در این مدت موسساتی در ایران آغاز به فعالیت کرده‌اند که شرکت‌های خصوصی و مجری سامانه ملی اعتبارسنجی هستند. باید اشاره شود اگر چه این موسسات و سایر موسسات دیگر که عمدتاً کاربرد داخلی برای سازمان خود دارند، تلاش‌هایی در جهت سامان ‌دهی رتبه‌بندی و اعتبارسنجی در کشورمان انجام داده‌اند، اما هنوز تا نقطه مطلوب فاصله بسیار زیادی وجود دارد. متاسفانه اطلاعات این سامانه‌ها اندک و غیرکاربردی است و اغلب برای بانک‌ها تهیه می‌شوند یعنی عمدتاً با رویکرد استفاده برای بانک‌ها طراحی شده‌اند، (خود بانک‌ها نیز به جز موارد خاص به اطلاعات این سامانه‌ها اکتفا نکرده و بر اساس اطلاعات داخلی خود بانک تصمیم‌گیری می‌کنند) در حالی‌ که موضوع رتبه‌بندی دامنه بسیار وسیع‌تری دارد و می‌طلبد که با یک برنامه‌ریزی دقیق‌تر رتبه‌بندی در حوزه‌های مختلف وارد شود. باید اشاره کنیم که عمده محدودیت‌های سامانه‌های رتبه‌بندی و اعتبارسنجی در ایران مربوط به دو حوزه است. اولین و مهم‌ترین عامل، کمبود داده و اطلاعات است که یک مشکل ساختاری در کشورمان است که برای حل این مشکل یک عزم ملی و برنامه‌ریزی مدون لازم است. عامل دوم، ضعف دانش در این حوزه است. به‌‌رغم مفهوم نسبتاً ساده رتبه‌بندی یا اعتبارسنجی، عملیاتی کردن آن کار چندان ساده‌ای نیست و مستلزم استفاده از دانش بالای ریاضیات، آمار، اقتصاد‌سنجی، کامپیوتر و هوش تجاری (BI) است. به دلیل نو بودن این مفاهیم در ایران دانش آن در کشور اندک است که می‌طلبد با توجه به کاهش تحریم‌ها و گشایش فضای سیاسی رابطه با شرکت‌ها و موسسات معتبر در این زمینه برقرار شود تا تجربیات آنها مورد استفاده قرار گیرد.
باید اشاره شود که صرف خرید یک نرم‌افزار معتبر جهانی دلیل بر قابلیت رتبه‌بندی مفید نخواهد بود. همان‌طور که در سیستم بانکداری ایران متناسب با بانکداری اسلامی، نرم‌افزارهای بانکی[۲۵] طراحی شده است و نسبتاً از کارایی بالایی برخوردار است در این حوزه نیز لازم است ضمن استفاده از تجربیات و دانش موسسات معتبر خارجی، بحث بومی‌سازی نیز دنبال شود تا بتوان رتبه‌بندی شرکت‌ها و موسسات، اوراق بهادار، مشتریان بانک‌ها، شرکت‌های بیمه، لیزینگ‌ها و حتی خریدارن معمولی یک مغازه نسبتاً بزرگ را در سطح مقبول انجام داد.
باید یادآور شویم که موضوع رتبه‌بندی و اعتبارسنجی موضوعی جهانی و فراگیر شده است. آژانس بین‌المللی IOSCO در آخرین توصیه‌های خود به این موضوع اشاره دارد و تاکید می‌کند که تمامی آژانس‌های رتبه‌بندی ضمن تهیه اطلاعات داخلی، نگاهی جهانی داشته و سعی کنند اطلاعات بین‌المللی را تهیه کنند و با سایر آژانس‌ها همکاری داشته باشند.

 

۲-۱۴-کنترل وپاسخ ریسک

 

رتبه بندی ریسک به دلیل ارائه برنامه ای برای مقابله با ریسک در هر مرحله از پروژه الزامی است. به هر ریسک فاکتور ارزشی داده شده و با توجه به کارهایی که بالا ترین ارزش ریسک را دارد نقشه راه پروژه در حال توسعه رسم می شود.
در بسیاری از پروژه ها ، قاعده کلی این است که تیم پروژه تمرکز تلاش خود را بر روی ریسک های بالای ۲۰% قرارمی دهند. اما این دشوار و زمان بر است.و ریسک ها باید گسترده تر شوند.بارکی  و همکاران[۲۶] در سال ۲۰۰۱ خاطر نشان کرده اند که مدیریت ریسک یک پروژه باید ریسک ها را در سطوح مختلف بررسی کنند و پروژه ها هر چه قدر پر ریسک تر باشند باید وضوح ریسک گسترده تر باشد.
به عنوان مثال ، پیاده سازی اولیه یک مخزن دیجیتالی دارای ریسک کمتری نسبت به انتقال نرم افزاری در بعد معماری است .
انتقال ،ریسک بیشتری نسبت به اجرا دارد ،چرا که انتقال در بدنه مواد ریسک های بالقوه ای وجود دارد که اجرا با آن مواجه نیست. در پیاده سازی اولیه ، تنها مدل مفهومی آن در معرض ریسک است .از آنجا که هیچ بدنه مواد در معرض خطر وجود ندارد یا از دست رفته است، این فعالیت ریسک کمتری نسبت به انتقال اشیاء دیجیتال دارد.
هر چند که این موضوع کلیشه ای شده اما صحیح است که مؤثرترین استراتژی اجتناب از ریسک این است که از ارتباطات در سرتاسر سازمان وتیم پروژه اطمینان داشته باشیم.در بسیاری از موارد، مدیران موفق پروژه اکثر نیازهای مردم را در یک حلقه نگه می دارند.
برخی از عناصر که می تواند در تسهیل ارتباطات کمک کند عبارتند از: داشتن سیستمی ردیابی که به همه طرف های ذیربط پروژه قابل دسترسی باشد.در پروژه های سیستم های ردیابی ، طرح کلی پروژه و ریسک هامی توانند مستند شوند.با استفاده از این سیستم می توان در هنگام روخداد  حوادث ، نقاط عطف را شناسایی و ردیابی کرد .در محیط پروژه این سیستم می تواند اجرا شود و این برای موفقیت پروژه مهم است، زیرا به آن اجازه می دهد تا در یک لحظه از جدول زمانی پروژه ، ریسک ها را شناسایی کنند.
برنامه ریزی انعطاف پذیر، سنگ بنای ارزیابی ریسک مستمر است. اگرچه مدیر پروژه نمی خواهد به طور مداوم در پاسخ به هر رویداد در حال تغییر باشنداما نکته مهم است که برای انطباق بر تغییرات باید اطلاعات جدید در دسترس باشد.
یک روش راحت برای تغییر، طرح استفاده از نمونه سازسی تکاملی و مدل مار پیچی توسعه سیستم (بوهم ،۱۹۸۶).با استفاده از این روش ، تیم پروژه قادر خواهد بود به سرعت نمو نه های اولیه را تولید کرده و به بهترین درک قسمت هایی از سیستم دست یابند و در نسخه های بعدی در پاسخ به مشکلات پیچیده برآید و از ردیابی پروژه و یادگیری از گذشته استفاده نماید.
اغلب این اطلاعات ارزشمند برای پروژه های فعلی و بعدی به جامانده است. علاوه براین ،با توجه به این نتایج و اصلاحات، پروژه دارای اطلاعت غنی در مورد چگونگی بهبود درآینده می شود. و می توان پس از بررسی پروژه و اطلاعات حاصل از آن الگوه های مناسبی را برای پاسخ به مشکلات پیش بینی نشده طراحی کرد.اما زمانی که همه گفته و انجام داده، ما آمده ایم به برقراری ارتباط دوباره. یکی از مؤثرترین راه برای جلوگیری از ریسک ابتلا به  پروژه ،باقی ماندن  در ارتباط با حامیان و ترکیبات پروژه است.و حامیان پروژه آنرا” عقل سلیم” صدامی زنند. که این توسط کیل و همکاران[۲۷](۱۹۹۸) نشان داده شده است که مدیران پروژه در سرتاسر سازمان خود ارتباطات را ایجاد و نگهداری کنندو پروژه را درزمان مقرر تکمیل و رضایت مشتریان خود را جلب نمایند.
به طور خلاصه، مدیریت ریسک پروژه یک کار لازم و حیاتی از پروژه مدیر و تیم پروژه است. درک مدیریت ریسک مستلزم درک عوامل زمینه هایی است که منجربه ریسک های پروژه می شود که اغلب بدون در نظر گرفتن از ماهیت پروژه است.اولین گام در ارزیابی ریسک، شناسایی ریسک است.هنگامی که شناسایی ریسک کامل شد، تجزیه و تحلیل ریسک برای شناسایی احتمال روخداد ریسک های شناسایی شده صورت می گیرد. در حالی که چندین روش رسمی برای تجزیه و تحلیل ریسک وجود دارد ،بسیاری از مدیران پروژه از نوع ماتریسی مبتنی بر فرآیند تصمیم گیری برای تجزیه و تحلیل و ارزیابی ریسک استفاده می کنند. موفق ترین مدیران پروژه خطوط ارتباطی باز در سرتاسر پروژه با توجه به نیازها تشکیل می دهند. از طریق مدیریت ریسک در یک پروژه ، مدیر و تیم پروژه اطمینان پیدا می کنند که پروژه در زمان مقرر تحویل و در نهایت رضایت مشتری جلب میشود.

 

۲-۱۵- راه های متفاوت ارزیابی ریسک اعتباری

 

طرق مختلفی بذای ارزیابی ریسک وجود دارد که بر حسب اقتضا می توان از هر یک از این مدلها برای رسیدن به مقصود استفاده کرد:

 

 

  •  
      1. مدل های آماری

     

    1. رتبه بندی بر مبنای بازار، که بر حسب بازار مورد استفاده، راه حل های مختلفی وجود دارد: 
        • با توجه به بازار اوراق قرضه

       

        • با توجه به بازار CDS

       

        • با توجه به بازار اوراقر سهام

      تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *