فصل اول: کلیات تحقیق
تعاریف و اصطلاحات، مبانی و مفهوم شناسی
هیدروکربن
موادی هستند که در ساختمان آن ها هیدروژن و کربن وجود دارند. هیدروکربن ها به دو دسته ی اصلی آلیفاتیک و آروماتیک تقسیم می شوند. هیروکربن های آلیفاتیک خود به گروه های وسیع تری تقسیم می شوند. آلکان ها، آلکن ها، آلکین ها و ترکیبات حلقوی مشایه. اکثر هیدروکربن های موجود در زمین در نفت و خام وجود دارند. فرمول همگی آنها CxHy می باشد و بیشتر از نفت، قطران ذغال سنگ و منابع گیاهی بدست می آیند.
آلکان ها
هیدروکربن های زنجیره ای سیر نشده ای هستند که با پیوند های ساده به هم مرتبط هستند و فرمول آن ها CnH2n+2 می باشد. مانند: متان یا گاز طبیعی (CH4)
آلکن ها یا اولفین ها
بین دو کربن پیوند دوگانه (C=C) وجود دارد. آلکن های کوچک به حالت گاز، آلکن های متوسط به صورت مایع، مانند بنزین و آلکن های بزرگ به صورت مومی و جامدند، مانند گریس و روغن. فرمول آن ها CnH2n می باشد، مانند: C2H4
آلکین ها
هیدروکربن هایی هستند که بین دو کربن آن ها پیوند سه گانه وجود دارد. فرمول آن ها CnH2n-2 می باشد، مانند: C2H2
هیدروکربن های آروماتیک
دسته ای از ترکیبات آلی سیر نشده که ساختاری حلقوی دارند، بوی خوشی دارند و به مقدار زیاد در قطران ذغال سنگ یافت می شوند[۶].
نفت خام[۷]
یک مایع بودار به رنگ زرد تا سیاه است که از یک مخلوط از ترکیبات هیدروکربنی با وزن های مولکولی گوناگون و ترکیبات آلی مایع دیگر تشکیل می شود. هم اکنون بیش از انرژی جهان از نفت تامین می شود.
نفت ترکیب شیمیایی خاصی ندارد، زیرا کربن و هیدروژن به روش های مختلفی با هم ترکیب میشوند و هزاران ماده ی نفتی ایجاد می کنند. در لایه های زیرین زمین انواع زیادی از نفت مایع با هم مخلوط شده و نفت خام را به وجود می آورند. نفت خام ماده ی اولیه ی بسیاری از محصولات شیمیایی است که شامل مواد دارویی، حلال ها، کودهای شیمیایی، آفت کش ها، پلاستیک ها می شود. ۱۶% از نفت بجای استفاده از تولید انرژی برای تولید این مواد استفاده می شود.
نفت خام در سنگ های متخلخل[۸] در لایه های بالای پوسته ی زمین یافت می شود. همچنین نفت خام در شن های نفتی[۹] یا شن های قیری[۱۰] نیز وجود دارد. مصرف فعلی نفت حدود ۱۰۶۱۳٫۴ متر مکعب در روز است و پیش بینی می شود تا حدود ۱۲۰ سال دیگر به اتمام برسد[۱۱].
نفت خام سبک و سنگین
برای نشان دادن میزان سبکی و سنگینی نفت خام، به طور معمول از شاخص(API) استفاده می شود. این شاخص حاصل تقسیم عدد ۱۴٫۵ بر وزن مخصوص نفت در درجه حرارت ۶۰ درجه ی فارنهایت منهای عدد ۱۳۱٫۵ بدست می آید.
نفت خام هایی با (API) بالاتر از ۳۰ را سبک و ۳۰-۲۰ را متوسط و پایین تر از ۲۰ را نفت خام سنگین می گویند. نفت خام هایی با (API) بیشتر از ۴۴ نیز وجود دارد که آنها را بسیار سنگین می گویند.
نفت شیرین – نفت ترش
نفت خام شیرین به نفت خامی می گویند که میزان گوگرد آن کمتر از ۰٫۵ % است. نفت ترش به نفت خامی می گویند که میزان گوگرد آن بیش از ۰٫۵% باشد. بیشتر نفت خام های شیرین، سبک و بیشتر نفت خام های ترش سنگین هستند[۱۲].
صنایع بالادستی و پایین دستی در نفت و گاز
صنایع بالادستی در صنعت نفت عبارتی است که عمدتا به بخش جست و جو، اکتشاف، حفاری، تولید نفت خام و گاز طبیعی اشاره دارد. صنایع بالادستی به نام اکتشاف و تولید هم شناخته می شود.
صنفت نفت معمولا به سه بخش تقسیم می شود. صنایع بالادستی، پایین دستی و میان دستی که صنایع میان دستی عمدتا در دسته ی پایین دستی طبقه بندی می شوند. صنایع بالادستی شامل جستجو برای یافتن میدان ها بالقوه ی زیرزمینی یا زیر دریایی، حفاری و اکتشاف چاه و نهایتا عملیات چاه ها است که نفت خام و گاز طبیعی خام را به سطح می آورد.
صنایع پایین دستی در صنعت نفت عبارتی است که عموما برای اشاره به تصفیه نفت خام و فروش و توزیع گاز طبیعی و محصولات مشتق از نفت خام مورد استفاده قرار می گیرد[۱۳].
میدان نفتی
حوزه ی نفتی یا میدان نفتی به محدوده با ناحیه ی جغرافیایی گفته می شود که بتوان چاه های متعدد نفت را بر روی مخازن یا میدان های نفتی حفر کرد و از آن نفت استخراج نمود. هر کدام از میادین نفتی در یک مجموعه زمین شناسی مستقل و معین از لحاظ رسوبی و محیطی قرار دارند.[۱۴]
مخزن نفتی
یا مخزن نفت و گاز یک استخر زیر سطحی از هیدروکربن های موجود در سازندهای متخلخل و یا شکسته است.
سازند[۱۵]
یک واژه ی زمین شناسی و واحد سنگی اصلی چینه شناسی است و شامل مجموعه لایه هایی است که صفات مشخص سنگ شناسی دارند. بالا و پایین یک سازند مشخص است ولی ضخامت آن حد معینی ندارد. هم چنین یک سا

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

زند ممکن است یک یا چند بخش داشته باشد.
سازند آسماری
این سازند جوان ترین سنگ مخزن پهنه ی زاگرس است و به همین دلیل مطالعات گسترده ای بر روی خواص سنگ چینه ای این سازند انجام شده است. نام این سازند از کوه آسماری ( جنوب شرقی مسجد سلیمان) اقتباس شده است و شامل سنگ آهک های مقاوم کرم تا قهوه ای رنگ با ریخت شناسی کوه ساز می باشد. سنگ آهک آسماری مهم ترین سنگ مخزن حوضه ی رسوبی زاگرس ایران است و چون برای نخستین بار در خاورمیانه در این سازند نفت کشف شده است، معروفیت جهانی دارد[۱۶].
اکتشافات نفت
اکتشاف نفت به عملی گفته می شود که زمین شناسان صنعت نفت در زمین به دنبال منابع هیدروکربنی می باشند تا بتوانند میدان های نفتی و گازی را شناسایی کنند.
زمین شناسی نفت از علوم مرتبط وابسته به علم ژئوفیزیک، دیرین شناسی( فسیل شناسی)، سنگ شناسی و رسوب شناسی و …. نشات میگیرد.

Tags: