• اسباب بازی باید همیشه مناسب سن ، یکی با چیزهای مورد علاقه و لایق تواناییای ذهنی و رشدی کودک باشه نه اون قدر سخت و پیچیده که کودک از بازی با اون ضعیف شه و نه اون قدر ساده و آسون که علاقۀ کودک رو نابود کنه و در اون ایجاد خستگی کنه . اسباب بازی از نظر شکل و ساخت باید به شکلی باشه که خیلی راحت در دستان کودک قرار گیرد و اون بتونه با اون بازی کنه ، با کمال میل پذیرایش باشه و در بین بازی از اون واقعا لذت ببره .
    • اسباب بازی باید اونقدر باشه که ذهن کودک رو برانگیزد و اون رو به طرف سازندگی ، خلاقیت و نوآوری جهت دهد .
    • خلاقیت

    • اسباب بازی خوب باید به واقعیت نزدیک باشه تا کودک ، از راه بازی ، با زندگی آشنا شه .
    • دلیل رشد و پرورش مهارت ها و تواناییای بدنی کودک شه . اسباب بازی مطلوب ، علاوه بر پرورش قدرت ذهنی ، روانی ، عاطفی ، اجتماعی ، خلاقیت و استعداد ، باید توانایی کودک رو در زمینۀ به کار گیری اعضای بدن هم رشد دهد .
    • اسباب بازی ساخته شده هر اندازه بتونه حواس بیشتری از کودک رو استفاده کنه ، لذت بیشتری بوجود میاره و مناسب تره . کودکان از هر چیزی که اون رو لمس کنن ، ببینن و بشنون بیشتر حال می کنن تا چیزایی که تنها مشاهده کنندۀ اون باشن .
    • اسباب بازی خوب می تونه دامنۀ خیالات و تخیلات کودک رو گسترده سازه و میل به کنجکاوی و کشف رو در اون پرورش بده .

 

  • اسباب بازیایی مناسب ان که کودک روی اونا کار کنه ، اونا رو با دست بپیچونه ، بچرخونه ، خم کنه ، ببره (قطع کنه) ، رنگ آمیزی کنه یا علامت بزاره . اسباب بازیایی که بشه از اونا به روش های جور واجور استفاده کرد ، اونا رو به شکلای جورواجور درآورد ، بست و محکم کرد و به وسیلۀ اونا شکلای جور واجور ساخت .
  • اسباب بازیا باید اون قدر محکم و بادوام باشن که کودکان مدت طولانی با اونا بازی کنن . ظاهری جذاب و قشنگتر داشته باشن تا کودکان با اصول طراحی آشنا شن ؛ دارای تنوع و توانایی تغییر باشن و در فعالیتای آموزشی جورواجور مورد استفاده قرار گیرند .
  • اسباب بازی باید وسیله ای باشه هماهنگ با ارزشا و معیارهای جامعه ای که کودک در اون زندگی می کنه .
  • اسباب بازی باید انگیزه و محرک مناسب به همراه داشته باشه و بتونه نظر کودک رو جلب کنه (مطهری ، ۱۳۸۲) .

تولید صنعتی اسباب بازی

تو یه نگاه کلی ، تولیدات صنعتی اسباب بازی رو میشه در گروه های زیر خلاصه کرد :

  1. فکری – آموزشی

فکری : وسایلی که در تقویت رشد ذهنی (هوش و خلاقیت) کودک تاثیردارن ، مانند شکل های جور واجور آجرها ، وسایل تشخیص تفاوتا ، وسایل تقویت حواس پنجگانه و هماهنگی حواس و اعضاء .

آموزشی : وسایلی که واسه آموزش مفاهیم پایه در مهدکودکا و مدارس از اونا استفاده می شه ، مانند چرتکها ، مجموعۀ اشکال هندسی ، استوانهای اندازه گیری .

  1. تقلیدی – تخیلی (ظاهری) : اسباب بازیایی که واسه بازیای تقلیدی – تخیلی استفاده می شن ، مانند شکل های جور واجور ماکت وسایل زندگی (یخچال ، ظرف ، اجاق گاز) ، شکل های جور واجور ماشین ، شکل های جور واجور اسلحه .
  2. جنبشی : وسایل بازیای جنبشی کودکان در فضای باز و در فضای بسته مانند شکل های جور واجور سرسرهای کوچیک ، استخرهای کوچیک ، ماسه بازی ، آب بازی ، رنگ بازی ، وسایل ساده ورزشی .
  3. ورزش

  4. تفریحی : این گروه از اسباب بازیا که بخش کلی ای از تولیدات صنعتی اسباب بازی رو تشکیل میدن نه فقط اثر مثبتی در رشد متعادل کودک ندارن ، بلکه با ایجاد هیجانات کاذب و احساس شیفتگی در کودک اون رو پشیمون می کنن و در رشد ذهنی اون اثر منفی می ذارن . شکل های جور واجور روبوتا ، عروسکای آوازه خوان و تزیینی ، ماشینای فانتزی و … بخشی از این اسباب بازیا هستن (سلطانی ، ۱۳۸۱) .

جورچین

 جورچینا از جمله اسباب بازیای مورد علاقۀ بیشتر کودکان و حتی بزرگسالانه که علاوه بر جنبۀ سرگرم کنندۀ اون ، روی رشد کودک تأثیرهایی مثبت و سازنده داره . جورچین ، قطعات بریده یا جدا از هم یه تصویره که با قرار دادن اونا در محل خود ، تصویر اصلی به دست میاد .

شکل های جور واجور جورچینا

  1. جورچین مکعبی[۱] : واسه ساختن جورچین مکعبی به ۹ یا ۱۲ یا ۱۵ مکعب چوبی یا پلاستیکی نیازه . هر مکعب دارای شش سطحه ، پس میشه شش تصویر رو روی هر سطح چسباند ، اینطوری که اول مکعبا رو پهلوی هم بذارین ، بعد تصویر مورد نظر رو که به تعداد مکعبا بریده اید روی اونا بچسبونین و یا این که روی اون نقاشی کنین . بعد سطوح دیگه رو همینطوری کامل کنین . پس از اون مکعبا رو که با همدیگه ترتیب منطقی نداره ، جلوی کودک می ذاریم و از اون می خوایم با پهلوی هم قرار دادن مکعبا شکل رو کامل کنه .
  2. جورچین جاگذاردنی[۲] : روی یه صفحه چوبی یا مقوایی کلفت ، جای شکلای معینی رو با دستگاه های پازل بری یا اره مویی و مقواهایی رو با تیغ موکت بری برش می دیم و جدا می کنیم . واسه جذابیت و تحریک کودکان ، می تونیم قطعات بریده شده رو با رنگای خوشحال و ملایم رنگ آمیزی کنیم و به هنگام بازی قطعات بریده شده رو در اختیار کودک بذاریم و از اون بخوایم هر کدوم از شکلا رو در جای مناسب خود بزاره .
  3. جورچین جورکردنی[۳] : این پازل معمولا اینطوری ساخته می شه که یه شکل رو روی صفحه ای مقوایی یا چوبی می چسبونیم بعد اون رو از قسمتای جور واجور می بریم .
  4. جورچینا از نظر موضوع : جورچینا از نظر موضوع ، می تونه شامل همۀ موضوعاتی باشه که در دنیا هست ، ولی کارشناسان واسه سهولت و طبقه بندی ، اونا رو به سه دسته تقسیم کردن :

الف) جورچین فصل[۴] : در این نوع پازل تصویری که از تکمیل قطعات به دست میاد ، یکی از فصول       (بهار ، تابستون ، پاییز ، زمستون) است . این پازلا بیشتر طرح کلی یه فصل رو نشون میده .

ب) جورچین موضوعی[۵] : در این پازل ، تصویر اصلی شامل منظره ای از داهات ، خیابون ، منزل ، مدرسه ، باغ وحش و غیره س .

ج) جورچین فرم و اندازه[۶] : این نوع از پازلا قطعاتی کم و بسیار ساده دارن که در مراحل اولیه که کودکان هنوز آمادگی کافی واسه بازی با پازلای دیگه رو ندارن ، در اختیارشون قرار میگیره و معمولا به اندازه های جور واجور و مشابه هستن (مطهری ، ۱۳۸۲) .

اهداف و فواید جورچینا

  • موجب پرورش دقت در بینایی و حس بساوایی کودک می شه .
  • واسه یادگیری مفاهیم مکان ، اندازه و اشکال هندسی مؤثر و خوبه .
  • تقویت و پرورش حافظه و دلیل آوردن دیداری .
  • توجه کودک رو جلب می کنه و باعث رشد مهارتای شناختی و تقویت مهارتای حرکتی اون می شه .
  • پرورش قوۀ صحبت و افزایش دامنۀ واژگان جدید .
  • کودک یاد میگیره اجزا هستن که شکل اصلی رو تشکیل میدن .
  • کودک ، واسه کامل کردن طرح ، مجبوره رنگا و طرح اصلی پازل رو در خاطر داشته باشه و جهت خطوط رو دنبال کنه . مهارت در این کار به یادگیری خوندن و نوشتن کمک می کنه (مطهری ، ۱۳۸۲) .

تنگرام

 خواستگاه تنگرام کشور چینه . چی چیائوتو نام چینی تنگرام به معنی «طرح ابتکاری هفت پارچه ایی» است . اگه یه مربع رو برابر نسبتای شکل زیر برش بدیم ، هفت قطعه بدست میاد که به هر کدوم از اونا “tan” می گن . این هفت قطعه در کنار هم ، معمای تنگرام رو به وجود میارن . پنج مثلث ، یه متوازی الاضلاع و یه مربع می تونن صدها شکل و طرح قشنگتر ایجاد کنن . قوانین این بازی بسیار ساده ان ؛ اول اینکه واسه ایجاد هر طرح باید از هر هفت قطعه استفاده شه ؛ دوم اینکه واسه ایجاد یه شکل یا تصویر فقط میشه این قطعات رو تو یه سطح صاف ، کنار هم قرار داد ؛ روی هم قرار دادن یا همپوشانی قطعات ممنوعه .

کشور چین

در تنگرام هم هنر نهفتهه و هم علم . تشویق کردن کودکان به حل معماهای تنگرام باعث افزایش توانایی درک و نیروی هوش اونا می شه . تنگرام باعث رشد خلاقیت دانش آموزان شده و حل اون به صورت چند نفره دلیلی در واسه پیشرفت و گسترش کار گروهی در میان کودکانه (محمدی رفیع ، ۱۳۸۸) .

 

اهداف تنگرام

  • پیشرفت مفاهیم درک شکل
  • افزایش آگاهی کودکان از وضعیتشون در فضا و ارتباطای فضایی
  • افزایش توالی حافظه دیداری و شنیداری ( ورنر ؛ ترجمه سازمند ، طباطبایی نیا ، ۱۳۸۰) .

[۱] Block puzzle

[۲] Insert puzzle

[۳]Jigsqws puzzle

[۴] Season puzzle

[۵] Subject puzzle

[۶] Form and size puzzle