دانلود پایان نامه

افشای اطلاعاتی هستند. مطرح شدن موضوع حسابداری تورمی و الزام افشای هزینه های استهلاک، ارزیابی دارایی های ثابت، بهای تمام شده کالای فروش رفته و موجودی کالا در پیوست های گزارش های مالی مثال بارز انتقال از افشای محافظتی به اطلاعاتی است. اکنون سال هاست توصیه شده که باید افشای اطلاعاتی ایستا (عینیت و قابلیت تایید) به افشای اطلاعاتی پویا (پیش بینی و تجزیه و تحلیل) حرکت کرد. نوعی دیگر از افشا که در متون تئوری حسابداری مورد بحث قرار گرفته افشای تشخیصی است. در بعضی موارد هیأت استانداردگذار گروهی از شرکت ها را که وضعیت خاص دارند از اجرای برخی از استانداردها به طور کامل یا جزیی معاف می کند. این وضعیت را افشای تشخیصی نامیده اند. مثلاً به نظر هیأت استانداردگذار در آمریکا شرکت های کوچک (شرکتهایی که فروش و دارایی آنها از حد معینی کمتر است) مجاز به عدم رعایت بعضی از موارد افشا هستند. علت این امر شاید به این دلیل است که هزینه اجرای استانداردهای پیچیده حسابداری زیاد است و شرکت های کوچک قادر به تحمل آن نمی باشند. موضوع دیگری که در بحث افشا مطرح شده، استفاده تجزیه و تحلیل کنندگان اطلاعات مالی از افشا انجام شده در گزارش های مالی است. مؤسسات تجزیه و تحلیل کننده اطلاعات مالی، مواد خام یعنی اطلاعات مالی شرکت ها را براساس اصل افشا به صورت مجانی دریافت می دارند و پس از تجزیه و تحلیل آنها را گران به مشتاقان می فروشند. لذا هر چه هیأت های استانداردگذار فشار بیشتری برای افشا وارد نمایند اطلاعات دقیق تر و فراوان تر در دسترس این مؤسسات قرار می گیرد. با توجه به زیاد بودن هزینه فرآوری اطلاعات برای تهیه گزارش های مالی و یادداشتهای پیوست که بر دوش شرکت ها سنگینی می کند، عده ای از اندیشمندان معتقدند که این بهای قانونمندی شدن حرفه حسابداری است که بهتر است حذف شود. به این دلیل موضوع عدم قانونمند شدن را مطرح کرده اند (رودکی، 1382، ص 205).

2-3 مبانی نظری افشا در حسابداری
یکی از هدفهای اصلی گزارشگری مالی تامین اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیری است. دستیابی به این هدف مستلزم افشای مناسب اطلاعات مالی و سایر اطلاعات مربوط است. در رابطه با افشا لازم است به این پرسش ها پاسخ داده شود: هدف از افشای اطلاعات مالی چیست؟ اطلاعات مالی برای چه اشخاصی باید افشا شود؟ چه اطلاعاتی بایستی افشا شود؟ و چه میزان از اطلاعات لازم است افشا شود؟ علاوه بر پرسش های بالا چگونگی و زمان بندی افشای اطلاعات نیز حائز اهمیت است زیرا بر سنجش سودمندی اطلاعات تاثیر می گذارد. در ادامه به بررسی هر یک از این موارد پرداخته می شود:
2-3-1 هدف از افشا
هدف از افشا در گزارشگری مالی، ارائه اطلاعات لازم برای نیل به مقاصد زیر است:
ارزیابی عملکرد واحد انتفاعی
قضاوت در مورد چگونگی استفاده واحد انتفاعی از منابع موجود
پیش بینی روند سودآوری واحد انتفاعی در آینده
ارائه اطلاعات به منظور کمک به اعتبار دهندگان و سرمایه گذاران جهت ارزیابی ریسک ها و توانایی های بالقوه اقلام شناسایی (ثبت) شده و اقلام شناسایی (ثبت) نشده.
ارائه اطلاعات درباره جریان های نقدی ورودی یا خروجی آینده.
کمک به سرمایه گذاران در ارزیابی بازده سرمایه گذاری ها.
همچنین نمونه هایی از افشای اطلاعات حسابداری جدید، دراجرای اصل «رعایت انصاف در افشای اطلاعات» شامل موارد زیر می شوند:
گزارش ارزش افزوده.    
گزارش اطلاعاتی درباره کارکنان.   
حسابداری منابع انسانی.     
حسابداری و گزارشگری اجتماعی.  
افشای اطلاعات مربوط به بودجه.   
بنابراین، اطلاعاتی که از طریق گزارشهای مالی ارائه می شود باید قابل اعتماد، مربوط، مناسب و کامل باشد. درافشای اطلاعات مالی باید نیازها و خواسته های سرمایه گذاران اصلی، موسسات سرمایه گذاری، اعتباردهندگان و تحلیل گران مالی مورد توجه قرار گیرد (بارس و مورفی10، 1994).

2-3-2 مخاطبین افشا
استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری طیف وسیعی از جامعه را تشکیل می دهند. چنانچه پذیرفته شود که سرمایه گذاران در مجموع، کانون توجه حسابداری می باشند می توان افشا در گزارشگری مالی را به عنوان ارائه اطلاعات لازم برای عملکرد بهینه بازار کارآمد سرمایه تعریف کرد. در برخی از کشورها در پاسخ به پرسش مربوط به مخاطبین افشا، سایر گروه های ذینفع نظیر کارکنان و نهاد های دولتی را در کنارسرمایه گذاران قرار می دهند و به یک میزان به نیازهای اطلاعاتی آنان توجه می کنند. ویلیام بیور در کتاب گزارشگری مالی خود استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری را به پنج گروه عمده شامل سرمایه گذاران، واسطه های مالی، قانون گذاران، مدیران و حسابرسان تقسیم بندی می کند (بیور، 1998). از دیدگاه FASB گزارشات مالی باید اطلاعاتی را ارائه کنند که برای سرمایه گذاران کنونی و بالقوه و بستانکاران و سایر استفاده کنندگان از صورت های مالی مفید واقع شود وآنها بتوانند بدین وسیله در مورد سرمایه گذاری، دادن وام به شرکت و تصمیمات مشابه، به شیوه های بخردانه عمل کنند.
از منظر هیئت تدوین استانداردهای حسابداری مالی ایران هدف کلی گزارشگری مالی فراهم آوردن اطلاعاتی است که آثار مالی معاملات عملیات و رویدادهای مالی موثر بر وضعیت مالی و نتایج عملیات یک واحد انتفاعی را بیان و از این طریق سرمایه گذاران،اعطا کنندگان تسهیلات مالی و سایر استفاده کنندگان برون سازمانی را در قضاوت و تصمیم گیری نسبت به امور
یک واحد انتفاعی یاری دهد. بر اساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران استفاده‌کنندگان‌صورتهای‌مالی ‌و نیازهای‌اطلاعاتی‌ آنها به‌شرح ‌زیر می باشد:
الف‌ ـ سرمایه‌گذاران‌: سرمایه‌گذاران‌ به‌ عنوان‌ تأمین‌کنندگان ‌سرمایه ‌متضمن ‌ریسک‌ واحد تجاری
پپپپ‌و مشـاوریـن‌ آنـان‌علاقه‌منـد بـه‌ اطـلاعـاتـی‌ در مـورد ریسـک ‌ذاتـی ‌و بـازده‌سرمایه‌گذاریهای‌خود می‌باشند.
ب ـ اعطاکنندگان‌ تسهیلات‌مالی‌: اعطاکنندگان‌ تسهیلات‌مالی‌علاقه‌مند به‌اطلاعاتی‌هستند که‌براساس‌ آن ‌بتوانند توان ‌واحد تجاری ‌را در بازپرداخت ‌به‌موقع ‌اصل‌و متفرعات ‌تسهیلات‌ دریافتی ‌ارزیابی ‌کنند.
ج‌ ـ تأمین‌کنندگان‌ کالا و خدمات‌و سایر بستانکاران‌: تأمین‌کنندگان‌ کالا و خدمات‌و سایر بستانکاران ‌به‌ اطلاعاتی ‌علاقه‌مند هستند که ‌آنها را در اتخاذ تصمیم‌ در زمینه ‌فروش ‌کالا و خدمات ‌به‌واحد تجاری ‌و ارزیابی ‌توان ‌واحد تجاری ‌جهت ‌بازپرداخت ‌بدهی های‌خود در سررسید، یاری‌رساند.
د ـ مشتریان: علاقه‌ مشتریان‌ به‌کسب‌اطلاعات‌در مورد تداوم‌فعالیت‌واحد تجاری‌است‌، بالاخص ‌زمانی‌ که ‌رابطه ‌آنان ‌با واحد تجاری ‌بلندمدت ‌بوده ‌یا اینکه‌ درحد قابل‌ملاحظه‌ای‌ به‌محصولات‌و خدمات‌واحد تجاری‌وابسته‌باشند.
ﻫ ـ کارکنان‌ واحد تجاری: کارکنان‌ و نمایندگان‌ آنها به‌ اطلاعاتی‌ در مورد ثبات‌ و سودآوری ‌کارفرمایان ‌خود علاقه‌مندند. اینان‌ همچنین ‌علاقه‌مند به‌اطلاعاتی‌هستند که‌ آنها را در ارزیابی ‌توان‌ واحد تجاری ‌مبنی ‌بر تأمین‌حقوق ‌و مزایا، ایجاد فرصتهای‌ شغلی ‌و پرداخت ‌مزایای ‌پایان‌ خدمت ‌یاری ‌دهد.
و ـ دولت‌ و مؤسسات‌دولتی‌: دولت‌ و مؤسسات‌ تابع ‌آن‌ در رابطه‌ با تخصیص‌منابع‌ علاقه‌مند به ‌فعالیتهای ‌واحد تجاری‌ هستند. آنها همچنین ‌برای ‌تنظیم ‌فعالیتهای ‌واحدهای‌ تجاری‌، تعیین ‌سیاستهای‌ مالیاتی‌ و تشخیص ‌مالیات‌ و نیز تهیه ‌آمار ملی ‌به‌ اطلاعات ‌نیاز دارند.
ز ـ جامعه‌ به‌طور اعم‌: آحاد جامعه ‌به‌ طرق ‌مختلف ‌تحت ‌تأثیـر واحدهـای ‌تجـاری ‌قرار می‌گیرند. از طریق ارائـه ‌اطلاعـات ‌در مورد رونـدهـا و تحولات ‌اخیـر در رشـد واحـد تجاری ‌و طیف ‌فعالیتهای ‌آن‌، صورتهـای‌ مالی‌می‌تواند برای‌آحاد جامعه‌مفید باشد.
ح‌ ـ سایر استفاده‌کنندگان‌: اشخاص‌ دیگری‌ که ‌عمدتاً به‌ ارائـه ‌انواع‌ خدمات‌ به ‌استفاده‌کنندگان ‌فوق ‌الذکر بالاخص ‌سرمایه‌گذاران ‌اشتغال‌ دارند، جهت‌ رفع ‌برخی ‌نیازهای ‌اطلاعاتی‌ خود به‌ صورتهای‌ مالی ‌تکیه ‌می‌کنند. اشخاص‌ مزبور شامل ‌بورس ‌اوراق ‌بهادار، کارگزاران ‌بورس‌، تحلیل‌گران‌ مالی ‌و پژوهشگران‌می‌باشند (کمیته تدوین استانداردها، 1387).
2-3-3 محتوای افشا
پاسخ به این پرسش که «چه اطلاعاتی لازم است افشا شود؟» را باید در هدف های بنیادی حسابداری جستجو کرد. اگر خواست ها و نیازهای خاص یا کلی سرمایه گذاران اصلی مورد تأکید باشد، یکی از هدفها باید ارائه اطلاعات کافی به منظور فراهم کردن امکان مقایسه نتایج مورد انتظار باشد. یکی از راه های دستیابی به این هدف افشای اطلاعات کافی درمورد نحوه اندازه گیری و محاسبه اقلام منعکس درصورتهای مالی است. زیرا با این کار امکان تبدیل مبالغ مربوط به واحدهای انتفاعی مختلف به ارقام همگنی که مستقیمآً قابل مقایسه باشند برای سرمایه گذاران فراهم می شود.
2-3-3-1 افشاى اطلاعات کمى
در مورد انتخاب معیارهای لازم برای تصمیم گیری درباره این که کدام اطلاعات کمی برای سرمایه گذاران و اعتباردهندگان با اهمیت و مربوط است، باید بر اطلاعاتی تاکید شود که جنبه مالی دارد یا ممکن است در تصمیم گیری ها موثرباشد.
الف) اطلاعات مالى مقایسه اى11
این ارائه صورتهای مالی مقایسه ای برای چندین دوره، سودمندی صورتهای مالی را افزایش می دهد و روند تغییرات موثر بر واحد انتفاعی را آشکار می سازد. علاوه بر این، ارائه اطلاعات مالی مقایسه ای احتمال اتکای بیش از حد تنها بر گزارشهای مالی یک دوره را که ممکن است معرف قدرت سودآوری و وضعیت مالی واحدانتفاعی نباشد، کاهش می دهد. صورتهای مالی دوره های قبل باید با صورتهای مالی دوره جاری قابل مقایسه باشد و هر استثنایی بر قابلیت مقایسه12 باید افشا شود.
ب) اطلاعات مالى تلفیقى13
اعتقاد بر این است که ارائه صورتهای مالی تلفیقی گروه در مقایسه با صورتهای مالی جداگانه برای هر یک از واحدهای عضو گروه برای استفاده کنندگان مفیدتر است، زیرا صورتهای مالی تلفیقی محتوای اقتصادی اطلاعات مالی گروه یا به بیان دیگر، وضعیت مالی14 نتایج عملیات15 و گردش وجوه نقد گروه را به نحوی ارائه می کند که گویی کلیه واحدهای عضو گروه، واحد اقتصادی یگانه ای می باشند.
ج) اطلاعات مربوط به تغییر سطح قیمتها16
در حسابداری، رویدادهای مالی برحسب واحد پول که یکی از مفروضات بنیانی حسابداری است، اندازه گیری می شود. اما قدرت خرید پول به عنوان شاخص اندازه گیری رویدادهای مالی، معمولا به دلیل وجود تورم کاهش می یابد. در حسابداری فعلی که مبتنی بر بهای تمام شده تاریخی است، کاهش ارزش پول در نظر گرفته نمی شود و فرض می گردد که ارزش واحد اندازه گیری ثابت است. اما واقعیت این است که به علت تغییر سطح قیمت ها و در نتیجه تجمع
قیمت های متفاوت17 مربوط به سالهای مختلف، قابلیت مقایسه اقلام منعکس در صورتهای مالی بامفهوم نخواهد بود. بطور مثال در ارتباط با ترازنامه اقلام منعکس در این صورت مالی در حالی با یکدیگر جمع می شود که قدرتهای خرید واحد پولی که برای اندازه گیری هر یک بکار رفته، متفاوت است. از آنجایی که تغییر سطح قیمت ها ممکن است به قابلیت مقایسه اطلاعات مالی لطمه وارد سازد اگر همراه با صورتهای مالی اساسی، صورتهای مالی دیگری که حاوی اطلاعات تعدیل شده در ارتباط با تغییر سطح قیمت ها باشد و به عنوان مکمل ارائه شود می تواند استفاده کنندگان را درتفسیر صورتهای مالی یاری دهد. به همین دلیل، انجمن های حرفه ای حسابداری گروهی از کشورها، واحدهای انتفاعی نسبتاً بزرگ را ملزم یا تشویق به ارائه این گونه صورتهای مکمل نموده اند.
د) ارائه اطلاعات پیش بینى شده18
امروزه در کشورهای مختلف بر ارائه اطلاعات مالی پیش بینی شده تأکید و اصرار میشود و استفاده کنندگان صورتهای مالی نیز در مورد ارائه این گونه اطلاعات تقاضای فراوان دارند. اگر چه متداولترین پیش بینی مربوط به سود خالص و سود هر سهم19 است اما پیش بینی این گونه اقلام شاید به سختی و با حداقل قابلیت اعتماد انجام گیرد. زیرا اصولاً پیش بینی سود در حسابداری مبتنی بر متغیرهای ذهنی و مفروضات زیادی در مورد


دیدگاهتان را بنویسید